FAYANS & SERAMİK & DERZ DOLGU UYGULAMALARI

 

SERAMİK   FAYANS

   NEDİR....?

 

Fayans üzeri sırla kaplanmış çini veya seramiğin diğer adıdır.

İtalya’nın Faenza şehrinden ismini alan Fayans aslen doğu’da bulunmuştur.

Avrupalılar kullanmadan önce Araplar ve Türkler tarafından yaygın olarak yapılmış ve kullanılmıştır.

Ancak Fayans adıyla değil de çini veya seramik adıyla anılmıştır.

Avrupa’da ilk olarak İspanya’da, Endülüs Emevileri zamanında kullanılan,

topraktan pişirililerek ve üzeri çeşitli motiflerle süslenerek yapılan fayans

İtalya’da 15. yüzyılda yapıldı. Daha sonraki yüzyıllarda diğer Avrupa ülkelerinde de kullanıldı.

İlk zamanlar, beyaz zeminin büyük bölümünün boş bırakıldığı,

daha basit örneklerde bezeme yalnızca tek bir figür veya hânedan armasıyla,

bunları çevreleyen geleneksel olarak çelenk şeklinde yapılan fayanslar,

18. yüzyılda tabak, kavanoz ve kâseler şeklinde yaygın hale geldi.

Bu kapların üstüne günlük hayattan canlı renklerle çizilmiş resimler,

millî olayların canlandırıldığı tablolar,

eşya sâhibinin adından nükteli cümleler, masonik veya ticârî amblemler konuldu.

Daha sonra yapı malzemesi olarak da kullanıldı.

Fayans kelimesi daha çok kare (15 cm x 15 cm) ve

dikdörtgen (5 cm x 15 cm) levhalar biçiminde ince (5,5 m),

ön yüzü kalay sırlı, arka yüzü sırsız ve gözenekli bir yapı malzemesi olan

karo fayans için kullanılmaktadır.

Genel olarak mutfak, banyo gibi mekanlarda duvar kaplaması olarak değerlendirilmektedir.

Kil, kaolin, kuvars, feldispat

gibi

seramik hammaddelerinin belli oranlarda karıştırılmasıyla hazırlanan çamurun kalıplarda

preslenerek şekillendirilmesinden sonra 900°C’nin üstünde bir sıcaklıkta fırınlanmasıyla

üretilmektedir. Fırınlama önce sırsız, sonra sırlı olmak üzere iki defa yapılır.

Fayansın beyaz, renkli ve desenli çeşitleri vardır.

Genellikle kil minerallerinden yapılan,

plastik hamurun şekil verilip, pişirilmesiyle elde edilen çanak çömlek gibi kaplar, testiler;

tuğla ve kiremit gibi düşük sıcaklıkta yumuşak pişirilmiş toprak eşya

ve

yüksek sıcaklıkta sert pişirilmiş olan porselen eşyanın tamamına Seramik adı verilir.

İnsanlar çok eski çağlardan beri pişirilmiş toprak kapların,

çeşitli tesirlere daha dayanıklı olduklarını biliyorlardı.

Tarihçiler pişirilmiş kil eşyalardan insanların zaman içindeki

hareket ve medeniyetlerini belirlemek için faydalanmaktadırlar.

Neolitik devrin en eski belli başlı seramik merkezleri Anadolu, Mısır ve Mezopotamya’dır.

Genellikle en eski seramik malzemeler, bu bölgelerdeki kazılarda elde edilmiştir.

Yunanistan’a seramik bu bölgelerden gitmiştir.

Ele geçirilebilen seramiklerin en eskisi M.Ö. 7000 yılına ait olup,

Filistin’dekiYeriko, Anadolu’daki Hacılar köylerinde ve Yakındoğu’da bulundu.

Filistin seramiğiyle Hacılar (Burdur yakınında) seramiği arasında süs farkı vardır.

Seramik malzemelerin genel özellikleri

Seramikler malzeme ilminde, kısaca,

metal ve ametal elementlerden meydana gelen bileşikler olarak tarif edilir.

Çimento betonları, taşlar, camlar, tuğla izolatörler,

bütün metal oksitleri seramik malzemelere örnek olarak verilebilir.

Seramiklerde kuvvetli iyonik ve kovelent bağlar yaygındır.

Yapılarında serbest elektronlar bulunmaz.

Bu sebeple sert, kırılgan, fakat yüksek sıcaklığa metal ve  polimerlere göre daha dayanıklıdırlar.

Isıl ve elektrikî yalıtkandırlar.

Birçok cinsleri özellikle ince tabakaları yarı saydam veya  saydamdır.

Yüksek sıcaklıklarda elektriği az da olsa iletirler.

Bugün mutfak malzemelerinden temizlik malzemelerine kadar birçok kullanım alanı olan

ve

dünya çapında pazarlanabilen seramikler artık yüksek teknolojik alanlarda da kullanılmaktadır.

Fevkalade fiziksel, mekanik ve elektronik özellikleri olan ve

“İleri TeknolojiSeramikleri “Mühendislik Seramikleri”, “İnce Seramikler”, “Yapısal Seramikler”

olarak da adlandırılan

bu seramikler artık kimya, petro-kimya, uzay-havacılık, makina, metal kesme ve işletme,

otomotiv, silah, tekstil, elektrik-elektronik, optik, elektro-optik, tıp ve bilgisayar alanlarında

yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bugün otomobillerde benzin veriminin kontrolü için seramik sensörler kullanılmaktadır.

Son model arabalar gittikçe artan miktarlarda seramik parça ve aksamlara sahip

daha hafif ve motor verimi daha yüksek araçlardır.

Bu araçlarda otomobil eksozundan çıkan ve hava kirliliğine sebep olan gazler

“katalitik konverter”

adıyla bilinen seramik taşıyıcılarla temizlenmektedir.

Türbin motorlarında, diş dolgularında,

bilgisayarlarda, kurşun geçirmez zırhlarda,

biyo-malzeme üretiminde yüksek teknoloji seramikleri yaygın olarak kullanılmaktadır.

Gelecek teknolojinin en önemli unsurlarından biri olacak olan

“yüksek teknoloji seramikleri”

geniş çapta üretime dönük bir endüstri kolu olarak birçok ülkenin gündeminde bulunacaktır.

                            Eskiden, fırınlanmış kilden yapılan kiremit ve tuğlalar ile çanak çömlek gibi eşyalarla

benzerliği olan bir grup madde seramik olarak adlandırılırdı.

Eski Yunanlılar çömlekçi toprağına keramos adını vermişti.

Günümüzde seramikle ilgili olarak farklı bir anlayış ortaya çıktı.

Seramik yapımı öylesine ilerledi ki,

artık traktörle çekilen pullukların bıçakları ve hemen hemen elmas kadar sert olan başka kesici aletler seramikten yapılabiliyor;

uzay mekiğinin dışı, uzaydan dönerken

Dünya atmosferine girince sürtünmeyle oluşan yüksek sıcaklığa dayanabilecek özel seramik plakalarla kaplanabiliyor.

Bir maddenin seramik olup olmadığına karar vermek için bazı temel kurallar vardır. B

irincisi, seramik bir ametaldir.

İkincisi, seramik inorganik bir maddedir;

karbon atomları içermez. Sanayide kullanılan bu çok geniş tanımlamaya göre,

seramik yalnızca fırınlanmış kilden yapılmış ürünler değildir;

yapılarda kullanılan beton, yerkabuğunda doğal olarak bulunan birçok kayaç ve cam da seramiktir.


                           Geleneksel seramikler ya da çanak çömlekler büyük bir baskıyla karşılaşmayacakları

işlerde kullanılabilir.

Seramik tabak ve çömleklerin kolayca kırıldığını biliriz.

Yeni sanayi seramikleri ise çok daha dayanıklı olmalarını sağlayan yöntemlerle yapılır.

Bunun başlıca iki yolu vardır. Biri, seramiğin çok yoğun olmasını sağlamaktır.

Bir madde ne kadar yoğunsa, yapısında ne kadar az boşluk varsa, o kadar zor kırılır.

Dayanıklı seramik yapmanın öbür yolu küçük çatlakların daha büyük kırıklara dönüşmesini önlemektir.

Bu da seramiği başka bir maddeyle destekleyerek yapılır.

Örneğin, yapılarda betonu desteklemek için çelik çubuklar kullanılır.

Bir başka yol da seramiğin içine özel parçacıklar katmaktır.

Bu parçacıklar seramik eşyanın biçiminin herhangi bir çarpmayla değişmesini önler.

Çarpmanın enerjisi bu parçacıkların biçimini değiştirirken soğurulur ve eşyanın biçimini değiştiremez.

Küçük parçacıkların çıplak gözle görülemeyen bu değişimi seramiğe dayanıklılık verir.

Bu yöntemle yapılan dayanıklı seramikler çelik kadar sağlamdır.

Bunlar yüksek sıcaklıklardan da etkilenmediği için araba motorlarının ve uçaklardaki türbin kanatlarının yapımında kullanılır.

Kimyasal olarak da çok kararlı maddeler olan seramikler atmosferdeki oksijen ve suyla tepkimeye girmez.

Oysa metallerin çoğu kimyasal ve fiziksel yapılarını tümüyle değiştirecek

biçimde kimyasal tepkimeye girerek paslanır ve bir noktadan sonra yararlılığını yitirir.

Günümüzde paslanmadan korumak için bazı metaller seramikle kaplanır.

Ama, seramikler aynı amaçla kullanılan boyalar gibi metallerin üzerine ince bir katman olarak sürülmez.

Bu yöntemde, seramikler metallere atomlar düzeyinde öylesine güçlü bir biçimde bağlanır ki,

bütünüyle ne seramik ne de metal olan yeni bir madde oluşur.

Bu maddeler seramiğin ısıya dayanaklılığını metallerin sertliği ile birleştirir.

Uzay mekiğinde kullanılan, seramik ve silis tellerinden oluşan yalıtım plakaları böyle yapılmıştır.

Karbon ve silisin yüksek sıcaklıkta ısıtılmasıyla elde edilen silisyumdan yapılan

silisyum cipleri bütün elektronik aletlerin vazgeçilmez bir parçasıdır

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[Resim: 2011-saks-modelleri-yeni-dekoratif-saks-...71bda3.jpg]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Fayans

Nasıl

    Döşenir ?

1 ) Zemin Tabakasının Hazırlanması :

Zemin tabakanın kuruluğunu, çatlaklığını ve engebesini iyice gözden geçiriniz.

Zemin tabakanın kuru olup olmadığının tespiti için, yaklaşık50 x 50 cm ebatlarında

bir adet plastik folyoya ve yapışkan bir banda ihtiyaç duyacaksınız.

Öncelikle yerin bir kısmını bir adet duvar fırçası,

ya da elektrik süpürgesi yardımıyla temizleyiniz ve hava geçirmeyecek şekilde

plastik folyo ve yapışkan bant ile yapıştırınız. 2

4 saat bekledikten sonra plastik folyo altında buğulu bir nemlilik oluşmuşsa   

yada çevresindeki yere göre zemin tabaka oldukça koyu kalmışsa,

oldukça önemli bir taban nemi söz konusu demektir.

Böyle bir durumda nem ölçümünü yaptırmak için uzman bir şahsa danışınız.

Alan zeminden ısıtma üzerinden düzenlenmiş ise, bu gibi yerlerde fayans yapıştırıcısı

kullanmanız en isabetli karar olacaktır.

Döşemeye başlamadan önce döşeme alt kaloriferi en az 12 saat öncesinde kapatılmış olması gerekir.

Zemin tabakadaki olası çatlaklar yapay reçine ile kapatılacak olup,engebeler ise conta macunu yardımıyla düzeltilebilir.

Sürme işlemi için düz bir mala ya da macun ıspatulası kullanınız.

Üretici verilerini dikkate alınız.

Döşemeye başlamadan önce derin fon veya iltisak köprüsü ile yüzeye astar boya çekiniz

ve

hepsini bir adet boya merdanesi ya da döşemeci fırçası yardımıyla eşit şekilde sürünüz.

Bu işlemin arkasından başlangıç hattını tespit etmeniz gerekir.

Dış kenarın merkezi üzerinden alanın odak noktası bulunur.

Tebeşirli iple çizilen çizgiler ile alanın odak noktası işaretlenir.

Bu ipler kılavuz işlevi yapmaktadır.

Artık merkezden döşemeye başlanır

.Fayans yapıştırıcısını bir adet dişli mala yardımıyla sürünüz.

Yapıştırıcı açık kaldığı sürece çalışacağınız kadar kullanınız.

Fayans yapıştırıcısının oyukları dolduracak kıvamda olması gerekir.

2 ) Fayans Yapıştırma :

  Başlangıç çizginize ilk fayansı koyunuz.

Başlarken muhakkak tüm bir fayans kullanınız.

Fayansları yan yana dizmek yerine,

ilk olarak fayansı biraz ön kısma koyunuz ve arkasından tutkal yatağına doğru çekerek yerleşmesi gereken yere yerleştiriniz.

Şayet fayans tutkalı birleşme yerlerinden taşarsa,derhal temiz bir bez yardımıyla birleşme yerlerinden temizleyiniz.

Eğer kenar ve köşelerde tıkanırsanız,

köşeyi itinalı bir şekilde çizin ve bir adet fayans keskisi ya da ayırma bıçkısı yardımıyla fayansı istenilen kalıba sokunuz.

Fayanslara şekil vermekiçin en iyi alet elektrikle çalışan fayans keskisidir.

3 ) Derzlerin Doldurulması :

 Derzleri doldurmak için öncellikle fayans çaprazlarını çıkartınız ve zemini süpürerek temizleyiniz.

Akabinde açık kaldığı sürece çalışabileceğiniz kadar derz dolgusu hazırlayınız.

Şimdi bir adet derz kauçuğu ile derz dolgusunu derze işleyin. B

irkaç dakika sonrasında derz materyali tekrar çıkartılmalıdır.

Temizlemeye başlamak için bir adet kovayı temiz su ile doldurun

ve

taşan derz dolgusunu dairesel hareketler yaparak gidermek amacıyla derz malzemesi çektikten sonra temizliğe başlayınız.

Bu işlemi, daire parçaları yok oluncaya kadar tekrarlayınız.

Daire parçaları aynı zamanda uygunbir temizlik maddesi yardımıyla daha sonra da fayanslardan arıtılabilir.

E çizgisi ve duvar arasındaki alana derz malzemesi konur, aksi takdirde akustik köprünün oluşumu kaçınılmazdır.

4 )Kenar Bağlantıları :

Fayansların kenar bağlantıları en iyi silikon ile kapatılabilir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    

 

DERZ  DOLGUSU 

NEDİR ..?

NASIL 

YAPILIR..?

 

Derz  dolgusu

kalebodur,fayans,karo,seramik,mermer,granit,traverten benzeri uygulamalar için kullanılan

dolgu malzemesidir

Az önce saydığımız ürünler uygulandıktan sonra aralarında esneklik payı bulunur.

Örneğin fayans döşenirken her bir fayans arasında en az 2-3 mm boşluk bırakılır.Bu boşluk fayansta,

ilerki yıllarda oluşacak genleşme sonucunda etrafına zarar vermemesi için kullanılır.

Haliyle arası boş kalan kısımların doldurulması gerekir.

Derz dolgusu yapılmadan evvel mutlaka yapılması gereken işler vardır.

  • Derz dolgusu uygulanacak yeri iyice süpürmeli kesinlikle aralarında toz,toprak bırakmamalıyız.Hatta mümkünse elektrik süpürgesi ile seramiklerin araları teker teker alınmalıdır.Aksi durumda derz araları çatlar ve kısa sürede kalkar.Çirkin bir görüntü oluşur.
  • Derz dolgusu uygulanacak yere ve dolgu malzemesinin kalitesine göre kıvamı ayarlanır.Kesinlikle küçük kaplarda yapılmadır.Çünkü çabuk bozulan bir yapısı vardır.Yapılan derz dolgusu en fazla 3-4 saat kullanılmalıdır.
  • Karışım, mala üzerine alındığında akmayacak kıvamda olmalıdır.Karışım, uygulamaya başlamadan önce 5 dakika dinlendirilir ve tekrar karıştırıldıktan sonra
    tatbik edilir.
  • Derz dolgusu seramik uygulamasının en önemli yeridir.Kötü bir uygulama bütün malzemeyi ve görüntüyü bozar.Nasıl ki insanları güzelleştiren elbisesi,süsü ve bakımı ise seramikleride güzelleştiren derz dolgusudur.
  • Derz dolgusu iyi uygulanmalıdır.İyice bastırılarak yapılmalıdır.Çünküseramik araları boş kalırsa ilerde su sızıntıları olur,nemlenme olur ve seramikler kışın donar ve yazın genleşerek patlar.Muhakkak görmüşsünüzdür.Dış mekanların bir çoğunda kalebodurların birçok yerlerinde yani sırlarında patmalar görülür.Bu patlamalar genleşmeden kaynaklanır.Yani kötü derz uygulamasından.
  • Hazırlanan derz dolgu harcı lastik spatula veya sert kauçuk tabanlı derz malası ile derz boşluklarına iyice doldurulmalıdır..Spatula ve benzeri ürün kullanırsanız seramikler çizilir.
  • Derz uygulandıktan sonra az bir süre kuruması beklenir.
  • Derz dolgu malzemesinin yüzeyden temizlenme zamanı, derz dolgu malzemesinin kurumaya ve yüzeyinin matlaşmaya başladığı andır.
  • Bu süre, ortam koşullarına bağlı olarak değişebilmekte; sıcak, kuru ve rüzgarlı ortamlarda kısalırken, düşük sıcaklıktaki ve nemli ortamlarda uzayabilmektedir.
  • Uygun süreyi bulmak için parmak ile karo üzerindeki harç kalıntısına dokunulur, harç parmağa çok hafif tozuyarak bulaşıyorsa temizlik için yeterli düzeyde kuruma olmuş demektir.
  • Yüzeydeki harç kalıntıları nemli bir sünger kullanılarak temizlenir. Süngeri nemlendirmek için temiz su kullanılmalı, kirlemiş sünger için temizlik suyu ise ayrı tutulmalıdır.
  • Temizlik için sulu sünger kullanılması halinde; ortamda bulunan fazla su, uygulanan derz dolgu malzemesinin yüzeyinde kalarak nihai üründe istenmeyen mukavemet kayıpları, tebeşirlenme (harelenme, renk dalgalanmaları), noktasal delikler veya çökmelere neden olacaktır.
  • Derz dolgu harcı kalıntıları yüzeyden erken ya da geç temizlenirse, derz dolgu yüzeylerinde renk dalgalanmaları ile şekil bozuklukları ve çizikler oluşabilir.
  • 10 saat sonra da kuru bir bezle veya fırça ile kuruyan derzli seramiklerin üzerinde hafif bir tozları sileriz.
  • Son temizlikten sonra yüzeyde hala derz dolgu harcı lekeleri varsa uygulamadan en az 10 gün sonra asidik karakterli sıvı veya toz temizlik malzemeleri ile kaplama yüzeyinde harç kalıntıları temizlenebilir.

Dikkat Edilmesi gereken diğer Noktalar:

  • Derz dolgu uygulaması yapılmış yüzeyler en az 24 saat boyunca direk güneş ışığından, dondan ve yağmurdan korunmalıdır.
  • Çok sıcak, kuru veya rüzgarlı havalarda derz uygulamasından bir kaç saat sonra yüzeyin ıslatılması önerilir. Bu işlem ile derz malzemesinin nihai mukavemeti artacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

 

Fayans Tamiri

Nasıl

    Yapılır ?

Hem  yer döşemesi  hem de duvar döşemesinde kullanılan malzemeler olan seramik fayanslar genellikle banyo ve tuvalet gibi mekanlarda duvarlarda tercih edilir. Estetik görüntüleri ve kolay temizlikleri ile fark yaratan bu malzemeler zaman içinde deformasyona uğrayabilir ve bozulma gösterebilirler. Bu tür durumlarda yapılacak olan işlem fayansı tek parça halinde çıkartarak yerine yenisini yerleştirmektir. Bu işlemi gerçekleştirmek için elimizde bulunması gereken malzemeler genel olarak ihtiyaç duyduğumuz kadar seramik fayans, yapıştırıcı, keski, spatula, çekiç ve derz macunu olacaktır.

 

Çeşitli hava ve nem etkileri doğrultusunda içten içe bozulma yapan ya da direkt olarak bir darbe ile zarar görerek kırılan bir döşemeyi değiştirme işlemi yaparken önce eski döşemenin sorunsuz bir şekilde yerinden sökülmesi hedeflenir. Fayans çekiç darbeleri ile kırılır. Sökme işlemi küçük parçalar halinde yapılmalıdır. Aksi halde diğer parçalar da zarar görebilir. Fayansın köşeleri düz uçlu bir tornavida yardımıyla kırılır. Tümüyle kırılan fayansın arkasında kalan harç kalıntıları da keski ve çekiç yardımıyla temizlenir. Yeni döşemenin tam olarak aynı hizada oturması için iç kısmın iyice temizlenmesi gerekir. Bu işlem sonrasında yeni fayansın boşluğa yerleştirilerek kontrolü yapılır. Eğer fiziksel özellikler uyuyor ise yapıştırma işlemine başlanır. Bu işlem için de döşeme yapıştırıcı harç kullanılır. Küçük bir kap içinde yapıştırıcı su ile karıştırılır ve sürülecek hale getirilir. Krema kıvamındaki yapıştırıcı döşemeye sürülür ve döşeme yapıştırılır. Yapıştırılan fayansın diğer fayanslarla arasındaki boşlukların doldurulması için macun sürülür. Derz macunu spatula ile boşluklara sürülür. Daha sonra ıslak bir sünger yardımıyla dışarı taşan macunlar temizlenir ve uygulama yapılan bölgenin kuruması için 8-9 saat beklenir.

Bütün bu işlemler ile uğraşmak meşakkatli bir iştir. İşinde ehil ustalar tarafından yardım almak işinizi hem kolaylaştırır, hem de sizin zamandan tasarruf yapmanızı sağlar.