MERDİVEN TARİHÇESİ NEDİR................? ŞEKİLLERİ (AHŞAP & DEMİR & ALÜMİNYUM & PASLANMAZ ) VE KORKULUK MODELLERİ NASIL OLMALIDIR.............?

 

 
MERDİVEN 
NEDİR...?
 
 
  

MERDİVENİN

 İCADI

 

M.Ö. 10 bin yılında Şanlıurfa yakınlarında

Göbekli Tepe mevkiinde kullanılmaya başlanan merdivenlere hemen her kültürde rastlamak mümkün.

Merdiven Ay'ın fethinde bile kullanıldı.

Merdivenler insanoğlunun icat ettiği en temel mimari buluşların başında geliyor.

Hangi kültür ve coğrafya olursa olsun merdivenlere hemen her kültürün geride bıraktığı

eserlerde rastlamak mümkün.

Tarihi bakımdan en eski merdiven örneğine ise Şanlıurfa yakınlarındaki

Göbekli Tepe mevkiinde bulunuyor.

M.Ö. 10 bin yıllarında inşa edildiği tahmin edilen ilk merdivenin göğe yükselmek,

kutsanmak amacıyla yapıldığı tahmin ediliyor.

Hangi medeniyete ait olduğu bilinmemekle birlikte ilk merdivenin

M.Ö. 6 binli yıllarda bölgede yaşamış olan Zikkurat'lardan kaldığı belirtiliyor.

 



Ardından gelişen Yunan medeniyetleriyle birlikte inşa edilen anfitiyatrolarda

merdivenler çıkmak ve inme niteliğine üzerinde oturma özelliğini de kattı.

Bunun en canlı örnekleri de yine Türkiye'de Efes ve Aspendos antik kentlerinde görünmekte.

Merdiven hayatımıza öylesine yerleşti ki insanoğlu en büyük

zaferlerinden bir olan Ay'ın fethinde bile merdivenin yardımıyla ilk adımını bu gezegenin üzerine koydu.




Anadolu'da doğan bu mimari özellik 10 bin yılın ardından günümüzde de insanların

bulunduğu her yerde yaygın olarak kullanılıyor.

Merdivenler bir yapının genel karakteristik özelliklerini yansıtmasını yanısıra

mekanları birbirine bağlama özelliğiyle de önemli bir görev üstleniyor.

Yapı içerisinde taşıdıkları bu fonksiyonlarının yanısıra merdivenler

hem yapının ihtişamı hem de sahibinin statüsü hakkında da bilgi veriyor.

Bu nedenle özellikle Avrupa'da Ortaçağ ve sonrası dönemlerde inşa edilen

krallık sarayları ve devlet binaları çok görkemli geniş merdivenlerle donatıldı.

Özellikle tiyatro, opera salonları ve belediye binaları bu tür yapıların başında geliyor. T

eknoloji ve malzeme kullanımında sınırların zorlandığı

modern çağ bina tasarımlarında ise birçok yapı özelliği şekil değiştirdi ancak merdivenlerin önemi

hiç değişmedi.



Merdiven hareketlendi.

İster gökdelen ister villa veya apartman, merdiven yapı tasarımının merkezinde bulunmaya devam ediyor.

Merdivenler geçen zaman içerisinde şekil değiştirmedi de değil.

Özellikle artan insan nüfusu ve büyük şehirler merdivenlerin 'hareketlenmesine' neden oldu.

Başta dev alışveriş merkezleri ve havaalanları olmak üzere çok sayıda insanın

düzenli bir şekilde hareket etmesi gereken

yerlerde yürüyen merdivenler en yorgun bacakların yardımına koşuyor.

Kültürün parçası haline geldi.

- Güney Amerika inşa edilen İnka ve Maya tapınaklarında bulunan basamaklar
dini kurallara göre yapıldı.

Piramit şeklinde inşa edilen tapınaklara dört taraftan aynı ölçülere sahip merdivenlerle çıkılıyordu.

Her merdivende 91 basamak vardı.

Böylece toplam merdiven sayısı 364 oluyordu.

En tepede bulunan ve kralın üzerine çıktığı basamakla birlikte toplam basamak sayısı 365,

yani yılın gün sayısına denk oluyordu.

- 1969 yılında Ay'a inen 'Ay modülü'nde Neil Armstrong yabancı gezegene ayak basmak için merdiveni kullandı.

- Dünyanın en yüksekteki merdiveni Çin'de bulunuyor.

Bin 540 metre yüksekliğindeki Tai Shan Dağı'nda bulunan merdivenin 6 bin basamağı bulunuyor.


 

AHŞAP MERDİVEN

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
MODÜLER MERDİVEN
 
 
 

 


 



 

 

 

KONSOL MERDİVEN

 

 
 
 

 

LİMON KİRİŞLİ MERDİVEN
 
 
CAM BASAMAKLI MERDİVEN
 
 
 

 

 

 
 

 
 
 
 
DÖNER MERDİVEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

KATLANIR ÇATI MERDİVENLERİ

 

 

 
Merdiven Tasarımı Nasıl Yapılır...?
 
 

Genel olarak bu Yönetmelikte adı geçen umumi binalarla otel, iş hanı büro, pasaj v.b. birden
fazla katı olan ev ve apartmanların bağımsız bölümlerinin ortak merdivenleri ahşap olamaz.
Bu merdiven aynı zamanda yangın merdiveni olarak kullanılamaz.
Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması nizami şekil ve ölçülerde merdiven yapılması
koşulunu ortadan kaldırmaz. Ancak 06.03.2006 gün ve 26100 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan “ Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar” hakkında yönetmeliğin 3. maddesinde
belirtilen esaslara uyulacaktır.
Merdiven Kolu ve Sahanlık Genişlikleri İle Merdiven Basamaklarının Ölçüleri ve

Bunların yapımında uyulacak kurallar aşağıda belirlenmiştir:


Merdiven kolu ve sahanlıklar:

Katında iki ve daha fazla dairesi bulunan konut yapılarında ortak merdiven ve sahanlık
genişlikleri (l,20) m.den az olamaz.
Bu ölçüler tek aileye mahsus evlerde (0,90) m.ye çatı araları ve bodrum katları ile servis
merdivenlerinde (0,70) m.ye kadar indirilebilir.
Merdivenlerin çatıya ve bodrumlara ulaştırılması zorunludur. Ancak iki katlı ayrık ve blok
başı binalarda bodrumdaki ortak mahallere bina dışından, ön bahçede yapılmamak ve kendi
parseli içinde kalmak şartı ile bağlantı sağlanabilir. Merdiven basamakları ve sahanlık
ölçülerine dair TSE standartlarının bu maddede belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması
halinde bu madde hükümleri geçerlidir.
Merdivenlerin her iki tarafında da özürlülerle ilgili TSE standartlarına uygun korkuluk ve
küpeşte yapılması ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da
standartlara uyulması zorunludur.
Merdivenin çatı ile irtibatlandırılması zorunludur ve Merdiven boşluklarında, yangın anında
duman tahliyesi için en az 0,40m.x0,40m. veya Ø= 0,30 m. ölçülerinde hava bacası
bırakılması ve doğalgaz kaçakları anında doğal gazın tahliyesi için serbest en kesit alanı en az
150cm2 olan havalandırma kanallarının olması veya gaz alarm cihazının kullanılması
zorunludur.
Kat sahanlıklarının genişliği merdiven genişliğinden az olamaz. Ara sahanlıklar; düz
merdivenlerde (1.00) m. balansmanlı merdivenlerde ortada (0.80) m.den az olmayan bir
sahanlık bulunacaktır.
Bu yönetmelikte sözü geçen umumi binalarla, otel, işhanı, büro, pasaj v.b. birden fazla katı
olan ev ve apartmanların bağımsız bölümlerinin ortak merdivenleri ahşap olamaz. Bu
merdiven aynı zamanda yangın merdiveni olarak kullanılamaz.
Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması, nizami şekil ve ölçülerde merdiven
yapılması koşulunu ortadan kaldırmaz.
Merdiven kovasının dar kenarı (0,20) m. den az olamaz.


Merdiven Basamaklarının Ölçüleri:

Basamak yüksekliği : Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği (0,16) m. den
asansörlü binalarda (0.18) m. den fazla olamaz.
Basamak genişliği: 2a+b=60 ile 64 formülüne göre hesaplanır. Ancak bu genişlik
(0,28)m. den az olamaz.
Formüldeki a= yükseklik, b= genişliktir.
Balansmanlı merdivenlerde merkezden (0,15) m. uzaklıkta asgari basamak genişliği (0,10)m.
olacak bu genişlik basamak ortasında (0,25) m. den aşağı düşmeyecektir.
Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan merdivenlerde
yukarıdaki şartlar aranmaz.
Merdiven tanziminde her 18 rıhtan sonra ara sahanlık bırakılacaktır.


Her Türlü Ticari ve Umumi Binalarda:

Herhangi bir merdivenin, yapıda merdiven merkez olmak üzere (25,00) m. yarı çaplı daire
içindeki piyeslere hizmet edebileceği kabul edilir. Bunu sağlamayan büyük boyutlu binalarda
yukarıdaki ölçüye uyularak gerekirse ikinci veya üçüncü merdiven tesis edilir.
Umumi binaların merdiven genişliği (1,60) m. den az olamaz. Her türlü ticari binalarda
(Tic.+Hizmet, Tic., Tic.+Hiz.+Konut) toplam inşaat alanı (ortak alanlar hariç) 600 m² ye
kadar olan yapılarda merdiven genişliği en az (1,20) m. dir. Kat alanında ki her 200 m²lik
artış için bu genişliğe (0,10) m. ilave edilir. Merdiven genişliği (1,60) m. den fazla olması
gereken durumlarda ikinci merdiven yapılması zorunludur.


Umumi binalarda basamak genişliği ve yüksekliği:

İç merdivenlerde rıht yüksekliği : 0,l6 m. den fazla
Dış merdivenlerde rıht yüksekliği : 0,l5 m. den fazla
İç merdivenlerde basamak genişliği : 0,30 m. den az
Dış merdivenlerde basamak genişliği : 0,35 m. den az olamaz.
Balansmanlı merdivenlerde, merkezden (0,25) m. uzaklıkta en az basamak genişliği (0,l5)m.
olacaktır. Bu genişlik basamak ortasında (0,30) m.den az olamaz.
Evvelce yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu Yönetmelik
hükümlerine göre kat ilavesi halinde mevcut merdiven ölçüleri ilave katlar içinde aynen
uygulanabilir. Ancak konut olarak kullanılan mevcut bir yapının umumi bina haline
dönüştürülmek istenmesi halinde mevcut binadaki merdiven ölçüleri yukarıdaki ölçülere
uygun hale getirilmeden tadiline ve kat ilavesine izin verilmez.
Servis merdivenlerinin basamak boyu (0,65) m. den daha az olmamak kaydıyla kullanılışa ve
mimari gereklere göre tertiplenir.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BETONERME MERDİVEN KALIPLARI

 

Kalıp yapılarak beton merdiven yapılması

Beton ve betonarme elemanların yapılabilmesi için, plastik veya sulu kıvamdaki betona istenilen şekli almaşım sağlamak üzere kalıp Ayarlanır, Tapılarda beton ve betonarmenin kullanılmasını tercih ettiren faktörlerden biri, betona başlangıçta belirlenen şeklin kolaylıkla verilmelidir, Ahşap ve metalden yapılan kalıplar dökülen beton prizini yaptıktan sonra, kalıp dökülür.

Beton ve betonarme yapı elemanlarının inşasında, yerine dökülen betonun projedeki biçimde durmasını sağlamak için kullanılan yüzey kaplamam ile bu kaplamanın bağlanması ve desteklenmesi için kullanılan parçalardan meydana getirilen sisteme kalıp denir. Betonarme kalıplan projesine uygun olarak, gerektiğinde çelik çubukların yerine konulup bağlanmasını sağlamak, karılmış betona istenilen şekli vermek, prizini yapıncaya kadar ağırlığım taşımak ve yanlara basıncını önlemek üzere geçici olarak yapılır.

Kagir yığma veya betonarme karkas yapılarda lento, kiriş, döşeme ve merdivenlerin betonları döküldüğünde, beton prizini tam olarak yapıncaya kadar ağırlığını kalıplar taşır. Betonarme temel, kolon, duvar w hatıllarda yan basınçları karşılar. Bir kalıp sistemini meydana getiren kısımlar fonksiyonlarına göre, kaplama ve iskele olmak üzere iki kısma ayrılır.

 

Ahşap merdiven çeşitleri 

Ahşap doğal bir malzeme olduğundan dekorasyona sıcaklık katar, temizliği kolaydır ve estetik bir görüntüsü vardır. Bunların yanı sıra dayanıklı oluşu da başka bir artıdır. Ağaç seçenekleriniz arasında ise çam ağacı, meşe, kayın ve çalıştığınız firma stoklarına göre farklı ahşap tipleri sayılabilir. Ahşabın doğal görünmesini ya da cilalı veya renkli olmasını tercih edebilirsiniz.

Ahşap merdiven kullanılan evlerde evin diğer mobilyalarının da (kapı, pencere, dolap vb) merdivenler uyumlu olması dekorasyon açısından önemlidir. Ya da tam tersi, merdivenin mobilyaya uydurulması gerekebilir. Beton merdivenlere ahşap kaplama yapılabildiğinden, inşaat sırasında beton merdiven tercih edilmiş evler söz konusu olsa bile, bu konuda geç kalmış sayılmazsınız.