ALÇI NEDİR.........? ALÇI SIVA & SATEN ALÇI UYGULAMALARI NASIL YAPILMALIDIR.............?

 

ALÇI

NEDİR...?

 

Kalsiyum sülfat hemihidrat (CaSO4.1/2 H2O) bileşiği

olan ve ıslatılıp kurutulduğunda sertleşerek çabucak donan, beyaz renkli ince toz. Alçı, alçı taşı denilen

kalsiyum sülfat dihidratın (CaSO4 . 2H2O) öğütülüp 190 °C de suyunun % 75'i çıkıncaya kadar

ısıtılmasıyla elde edilir.

Toz halinde olan alçı su ile pasta haline getirildiğinde bir kaç dakika içinde sertleşir.

Karışım yaklaşık 100 kg alçı 19 kg sudan meydana gelimelidir.

Suyun fazlası gözenekli, azı da kırılgan bir yapı meydana getirir.

Alçıya donmayı gecikritici madde eklendiğinde kaba veya ince sıva adını alır.

Alçıya, alçı taşından sıva ve çimento yapmak üzere ilk defa Paris yakınlarında kullanılmış olmasından dolayı Paris sıvası adı da veriliralçı

Alçı 18. yüzyılda pişmiş toprak kapların yapımında kalıp olarak kullanılıyordu.

Günümüzde ise tavan süsleme işlerinde ve tıpda kırık ve çıkıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Alçı harcı: Alçı, tebeşir tozu ve beyazlatıcı maddenin tutkalla karıştırılmasıyla elde edilen beyaz, akışkan bir kaplama malzemesi.

Oymalı mobilyaların ahşap ve taş yüzeylerin boyanmaya hazır hale getirilmesinde kullanılır.

Alçı işi: Mimarlıkta yapının dışında veya içinde uygulanan ince alçı işçiliği.

Alçı işinde kullanılan malzemenin bileşiminde genellikle alçı taşı, kireç ve ince kum bulunmaktadır.

Bunların miktarları uygulanan metoda göre değişmektedir. Bunlar süsleme işlerinde ve boyanabilir düzgün yüzeyler eldesinde kullanılmaktadır.

Alçı işinin en güzel örneklerini İspanya'da İslam eserlerinin iç ve dış süslemelerinde ve

19. yüzyılda İngiltere'de yapılan binaların dış süslemelerinde görmek mümkündür.

Alçı taşı: Jips olarak da bilinir, kalsiyum sülfat dihidrat (Ca SO4 . 2 H2O) yapısındadır. Kristalleri iyi

gelişmiş 2 sertlikteki jips türüne selenit, lifli parlak türüne ise atlas taşı denir.

Jips deniz tuzundan çökelmiş veya anhidritinin yüzey veya yeraltı sularınca hidratlaşması sonucunda oluşmuştur.

Jips ham olarak gübre, kağıt ve dokuma malzemelerinde dolgu maddesi portland çimentosu üretiminde geciktirici olarak kullanılır.

Kavrularak alçı, mermer sıvası ve çimento gibi malzemelerin yapımında kullanılır.

Jips üreticisi ülkeler ABD, Kanada, Fransa, İtalya, Sovyetler Birliği ve İngiltere'dir.

Türkiye'nin pek çok bölgesinde jips yataklarına rastlanmaktadır.

Başlıca jips yatakları

Ankara'nın Şereflikoçhisar,

Beypazarı,

Ayaş ilçelerinde

Niğde'nin Ulukışla,

Balıkesir'in Susurluk,

Eskişehir'in Sivrihisar,

Denizli'nin Honaz

ve

Erzurum'un Aşkale

ilçelerinde bulunmaktadır.


 

 

 

 

ALÇININ TARİHÇESİ....?

 

 

 

Bundan 20 - 30 milyon yıl önce,

bugün Anadolu diye adlandırdığımız

kara parçası oluşurken buharlaşan denizlerden bizlere milyonlarca ton alçı taşı miras kaldı.

Tabiatta bazen anhidrit (susuz kalsiyum sülfat)

bazen de jips (% 21 kadar su taşıyan kalsiyum sülfat)

minerali olarak karşımıza çıkan alçıtaşı

en fazla

ihmal edilen hammadde kaynaklarımızdandır.

Oysa Çatalhöyük'te bulunan yazılı kayıtlara göre

Anadolu' da alçı kullanılışı 10.000 yıl öncesine gitmektedir.

Sonraları yakın coğrafyalarda hükmeden ve şüphesiz birbirinden etkilenen

Sümer,

Asur,

Mısır,

Yunan

ve

Roma

uygarlıklarında da

inşaat malzemesi olarak kullanıldığı bilinmekte.

Geçmişte belki de en çok bilinen ve değer verilen kullanımı ise ismini muhtemelen

eski

Mısır'da Alabastron şehrinden

almış bir çeşit yarı şeffaf alçı taşı olan albastr ile yapılan heykel ve süs eşyaları olmuştur.

Özellikle Etrüsk'lüler arasında yaygın olan bu gelenek bugün dahi

İtalya'nın Volterra kasabası için önemli bir gelir kaynağı teşkil etmekte.

1666 yılındaki Londra yangını alçı kullanımının

geniş kitlelerce benimsenmesi bakımından bir dönüm noktası sayılabilir.

Bu felaket sırasında ahşap yapıları koruduğu gözlenen alçının kullanımı

Paris' te zorunlu hale getirilmiş,bu vesile ile sıva alçısına da

"Paris alçısı"

lakabı takılmıştır.

1700'lerden itibaren alçıtaşının toprak ıslahında,

özellikle de sebze, yerfıstığı, pamuk,

patates gibi ürünlere

kalsiyum ve kükürt sağlayıcı doğal gübre olarak

kullanımıyla da artan ilginin neticesinde olsa gerek,

18.yüzyılda Fransız kimyacı Lavoisier alçı üzerine yapılan ilk bilimsel çalışmayı yayınladı.

Takip eden iki yüzyılda insanoğlunun alçı kültürü öylesine gelişti ki,

bugün 100 den fazla ülkede 100 milyon tonun üzerinde alçıtaşı tüketilmekte.

Kalkınmış ülkelerin tüketimleri incelendiğinde günümüzde zirai amaçlı

alçıtaşı

kullanımının toplamın % 5i kadar olduğu görülmekte.

Yine toplamın % 10 - 15 kadarı ise endüstriyel kullanım olarak adlandırılabilecek

uygulamalar da tüketilmekte.

Bu grup başta

çimento üretimi

olmak üzere,

cam sanayii,

kalıpçılık,

sondajcılık,

hayvan yemi

ve

böcek ilacı üretimi

, boya,

tutkal,

plastik üretimi

, gıda

ve

ecza sanayii

gibi çok çeşitli faaliyetleri kapsar.

Geri kalan alçıtaşının tamamı ise inşaat sektöründe kullanılan alçı türlerinin imalatında kullanılır;

inşaat alçısı, sıva alçısı, saten perdah alçısı gibi toz ürünlerin yanı sıra,

iç mekanlarda da alçıdan yapılan ara bölme, üst kaplama yapı elemanları kullanılmaktadır.

Alçının inşaat malzemesi olarak sağladığı avantajları son on yılda fark eden

Türkiye, 2000' li yıllara girerken yılda bir milyon ton alçıyı yapılarda kullanır hale gelmiştir.

Ancak ülkemizin çağdaş konut ihtiyacını rasyonel bir biçimde ve bir kuşakta karşılayabilmesi

bundan çok daha fazlasını kullanmayı gerektirmektedir

 

 

 

 

 

 

 

 

SATEN PERDAH

ALÇISI

Kara sıva veya alçı sıva ile kaplanmış duvarlar ve brüt beton yüzeylerin yanı sıra kirli, boyanmış yüzeylere

uygulanabilen bir yüzey düzeltme sıvasıdır. Yüzeyi cam gibi parlak ve düzgün hale getirerek plastik, yağlı

boya ve kağıt için uygun bir zemin oluşturur.

Özellikleri

 

Kalite Belgesi

: TS 370

Net Ağırlık

: 30 kg

Karışım Suyu

: %65 (65 gr suya 100 gr alçı)

Basınç Mukavemeti

: 25-35 kgf/cm

Tüketim Miktarı

: 2mm kalınlıkta 0.300 kg/m

İşleme Süresi

: 80-100 dakika

Donma Süresi

: 150 dakika

 

Uygulama Şekli

Yüzeyin Hazırlanması

Uygulama yüzeyinde toz, yağ ve benzeri faktörler varsa yüzey temizlik maddeleri ile temizlenir.

Harcın Hazırlanması

Temiz bir kaba yapılacak harç miktarına uygun su alınız ve üzerine alçıyı sepeleyiniz. (su/alçı oranı: 6.5 kg

suya 10 kg alçı) Yüzen alçının ıslanarak batması için 2-3 dakika bekleyiniz.Mekanik bir karıştırıcı ile iyi bir

karışım elde edene kadar karıştırınız.Harç hazırlandıktan sonra 80-100 dakika içinde kullanılmalıdır. Donma

bitimi yaklaşık 150 dakikadır.Yukarıda belirtilen özellikler şantiye koşulları ve zemin özelliklerine göre farklılıklar gösterebilir.

Uygulama Aşaması

Çelik mala üzerine alınan Saten Alçı harcı mala kenarı ile uygulama yapılacak yüzeye

istenilen incelikte sürülür.

Yüzey harçlandıktan sonra çeşitli mala geçişlerinin

ek yerlerinde ortaya çıkan kalınlıklar mala ile bastırılarak düzeltilir.

Çelik malanın yaratacağı izlerin düzeltilmesi için harcın ön prizini oluşturmaya başlaması beklenmeli ve çelik

malanın kenarı düzeltilmeli veya mala kenarı ile tesviye edilmelidir.

 

PERLİTLİ SIVA

ALÇISI

Tuğla, briket, gazbeton ve benzeri yüzeylerde uygulanabilen, donma ve işleme süreleri uzatılmış,

ısı ve ses

yalıtım özelliği arttırılmış bir hazır sıva alçısıdır.

 

Kalite Belgesi

: TS 6433

Net Ağırlık

: 35 kg

Karışım Suyu

: %60 (60 gr suya 100 gr alçı)

Basınç Mukavemeti

: 25-55 kgf/cm

Eğilmede Çekme Muk

: 10-25 kgf/ cm

Tüketim Miktarı

: 1.5cm kalınlıkta 15 kg/m

İşleme Süresi

: 80-100 dakika

Donma Süresi

: 140 dakika

Uygulama Şekli

Yüzeyin Hazırlanması


Uygulama yüzeyinde toz, yağ ve benzeri faktörler varsa yüzey temizlik maddeleri ile temizlenir.

Tuğla duvar,

beton duvar

ve

gazbeton duvarlar

, uygulama öncesinde su ile ıslatılmadır

. Çok düzgün yüzeyli tavanların yüzeyi sıva uygulamasından önce pürüzlendirilmeli

veya

harcın yapışmasını sağlayıcı bir malzeme ile astarlanmalıdır.

Daha kaliteli sonuç ve yüksek verim için köşelerde sıva profilleri kullanılmalıdır.

Farklı malzeme birleşim yerlerinde ve hareket olabileceği düşünülen noktalarda sıva filesi kullanılmalıdır.

Harcın Hazırlanması

·Temiz bir kaba yapılacak harç miktarına uygun su alınız ve üzerine alçıyı sepeleyiniz.

(su/alçı oranı: 6 kg suya 10 kg alçı)

Yüzen alçının ıslanarak batması için 2-3 dakika bekleyiniz.

Mekanik bir karıştırıcı ile iyi bir karışım elde edene kadar karıştırınız.

Harç hazırlandıktan sonra 80-100 dakika içinde kullanılmalıdır.

Donma bitimi yaklaşık 140 dakikadır.

Yukarıda belirtilen özellikler şantiye koşulları ve zemin özelliklerine göre farklılıklar gösterebilir.

 

 

MAKİNALI SIVA

ALÇISI

İç duvar ve tavanlarda tek katta makina ile uygulanan, alçı esaslı yüksek kaliteli bir sıva ürünüdür.

Tuğla, beton, gazbeton vb. sıva gerektiren tüm duvar ve tavan yüzeylerinde uygulanabilir.

Sıva uygulamalarını hızlandırır,

Daha sert ve darbelere karşı daha dayanklı yüzeyler verir.

Ayrıca, elle uygulanan sıva alçısı özelliklerinin tümünü bünyesinde bulundurur.

 

 

 

 

 

KARTONPİYER

ALÇISI


Çeşitli süslemeler ve özel çalışmalar için geliştirilmiş ince taneli,

pürüzsüz yüzeyler veren alçı türüdür. Kullanım süresi rahat ve firesiz uygulamaya olanak sağlar.

Yüksek dayanım ve yüzey sertliğine sahiptir.

 

 

ALÇIPAN YAPIŞTIRICI

ALÇISI

Alçı plakaların mevcut duvar yüzeylerine kaplama yapılmasında kullanılan özel bir alçı türüdür

. İyi yapışır, donma sonrası mukavemeti hızla artar.

Donma süresi kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiştir.

 

 

 

 

ALÇIPAN DERZ DOLGU

ALÇISI

Alçı plakaların birleşim yerlerindeki dolguların yapılmasında kullanılan ideal bir dolgu malzemesidir.

Amacına uygun kullanım ve donma süresi ile ideal tane inceliği sayesinde

dolgu ve sonrasında rötüş ve bitim işlerinde mükemmel sonuç verir.

 

 

 

DUVAR  ALÇI BLOK YAPIŞTIRICI

ALÇISI

Duval Alçı

Duvar Bloklarının birbirine ve diğer yapı bileşenlerine yapıştırılmasında

ve

duvar tavan birleşimlerinde döşeme veya kiriş altında bırakılacak

boşlukların doldurulmasında kullanılan özel bir alçı türüdür.

Kuvvetli yapışma özelliğinin yanı sıra kullanım amacına uygun donma ve işleme süresi kazandırılmıştır.

 

Alçı sıva nasıl yapılır

 

Alçı sıva ; Tuğla, beton, brüt beton, gazbeton, bimsblok vb. malzemeler üzerinedoğrudan uygulanabilen torbalanmış alçı bazlı hazır sıvadır.

Kullanım alanları ; Konutlar, Ofis ve yönetim binaları, İş ve alışveriş merkezleri, Oteller, Hastaneler ve Okullardır.

Peki makinalı alçı sıvanın özellikleri nelerdir ?
Tek katta, üzerine uygulandığı yüzeyi boyaya hazır hale getirir. Saten perdah alçısı gerektirmez.
Küçük alanlarda el karışımı ile sorunsuz olarak uygulanabilir.Yüksek yüzey sertliğine ve parlak bir görünüme sahiptir.
Nefes alan bir malzeme olduğundan, nem oranını dengeleyerek sağlıklı bir ortam oluşturur.Yanmaz bir malzemedir.
Bünyesindeki sudan dolayı yangın geciktirici özelliğe sahiptir.Küf, bakteri ve mantar oluşturmaz.

 


Alçı Sıva Nasıl Yapılır


Sıva yapılacak yüzeyin düzgünlük kontrolünden sonra sıva kalınlığı tespit edilir.(max.1.5cm kadar olmalıdır. )

Bu kalınlığa göre kullanılacak anolar (Ano:Düzgün sıva yapabilmek için kullanılan sıva bandı yada sıva çıtası)

mastar boyunu ve yüzey yüksekliğini aşmayacak aralıklarla yerleştirilir.

Anolar arası düşey olarak doldurulur.Böylece mastar aralıkları belirlenmiş olur.
Hazırlanan harç, sıva küreği üzerine konup ano kalınlığına göre yüzeye kürekle bastırılarak veya mala ile atılarak sürülür.

Diğer anolar arası bahsedilen işlem sırasına göre doldurulur.

Alüminyum mastarlar anolara dayatılarak ve bastırmadan mastarlanır.

Harcın fazlası da sıyrılarak alınır. Bu işlemden sonra yüzeydeki harç olduğu gibi bırakılır ve diğer ano aralıklarının dolgusuna geçilir.

Harç ön prizini yapmaya başlamadan önce, yüzey mala ile perdahlanır



Alçının, kireç veya çimento torbalarıyla karışık depolanmamasına dikkat edilmelidir.

Bu şekilde bir depolama, alçının donma süresinin kısalmasına yol açacaktır.

Alçının depolanması ve inşaatlarda bekletilmesi sırasında, su ve nemden korunmasına dikkat edilmelidir.

Özellikle yağışlı havalarda alçı, yağmur ve kardan mutlaka korunmalıdır.


• Alçının, nakliyeciden teslim alınırken de ıslanıp ıslanmadığı dikkatle kontrol edilmelidir.


• Alçının suyla en ufak bir teması, içerisinde taşlaşmış parçacıkların oluşmasına sebep olacaktır.


• Alçı, üretim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde tüketilmesi gerekir.

Bunu sağlamak için depodaki en eski üretim tarihine sahip alçılarınen önce kullanılmasına dikkat edilmelidir.

Alçı uygulamasında kullanılacak suyun niteliği

• Alçı uygulamasında kullanılan suyun; sertliğinin yüksek olmaması, tuzlu (deniz suyu vb.), kirli ve yağlı olmaması gerekir. İçilebilir nitelikte su kullanılmalıdır.

Alçı uygulamasında kullanılacak kabın niteliği

• Alçının karıştırılacağı kapta, daha önceki karışımdan kalan donmuş alçı bulaşığı olmamalı, kap mümkün olduğunca temiz olmalıdır.

Alçı uygulaması yapılacak yüzey
• Alçı tuğla, ytong, gaz beton, bürüt beton, ahşap, metal v.b her türlü yüzeye uygulanabilir.

Uygulama yapılacak yüzey; çok kuru, yağlı, tozlu, boyalı ve çok düzgün (bürüt beton vb) olmamalıdır.


• Yüzey çok kuru ise, uygulamadan bir süre önce ıslatılmalıdır.


• Boyalı yüzeylere ise, uygulamadan önce çentik atılmalıdır.

Bürüt betonların yüzeyindeki pürüzler alınmamalı, yüzey pürüzsüz hale getirilmemeli, gerektiği durumda çekiçle pürüzlendirilmelidir.

Özel durumlarda sıva filesi v.b kullanılabilir.

 



Su – Alçı

oranı

Farklı markada ve farklı türde alçılar, değişik oranlarda karışım suyuna ihtiyaç duyarlar.
Genel olarak


1- Kartonpiyer, saten ve inşaat alçısında; 10 kg alçıya 7 lt su,
2- Sıva alçısında; 10 kg alçıya 6 lt su,
3- Makine sıva alçısında; 10 kg alçıya 5 lt su

Karışımın hazırlanması


Bütün alçı türlerinde harç hazırlanırken kaba önce su konulur. Daha sonra alçı suyun üzerine normal bir hızda sepelenerek dökülür.

Yeteri kadar alçı suya ilave edildikten sonra, yaklaşık iki dakika beklenerek, alçının suyu iyice emmesi sağlanır.

Bundan sonra alçı, homojen hale gelinceye kadar (mümkünse el mikseri ile) iyice karıştırılır ve karıştırma işlemi tamamlandıktan sonra her ne şekilde olursa olsun

alçı harcına alçı veya su ilave edilmez.

Sıcaklığın Etkisi


5 °C”nin altındaki sıcaklıklarda donma riski nedeniyle alçı uygulaması yapılmamalıdır.

Mümkünse 35 °C ”nin üzerindeki sıcaklıklarda alçı uygulaması yapılmamalı,

eğer yapılması zorunlu ise alçının suyunu kaybetmemesi için gerekli tedbirler alınmalıdır :

Zeminin ıslatılması, alçının uygulama yüzeyinin hava cereyanından korunması v.b.

Sıva Genel Teknik Şartnamesi

Sıva işlerinde kullanılan harçlar şartlarına uygun olacaktır.


Keza kum da şartnamesinde yazılı nitelikte olacaktır. Kaba sıva işlerinde orta kum (1- 3) mm.

ince sıva ve derz işlerinde ise mil kumu kullanılacaktır.

Bu kum kullanılmadan önce serilerek tamamıyla kurutulduktan sonra delikleri 1 mm. olan salıncak eleklerden geçirilecektir.


Sıvaya başlamadan önce sıva yapılacak yüzeydeki taşmış harçlar ve diğer bulaşıklar kazınıp temizlenecek,

duvar yüzü ve tavanda birleşen köşe yerleri bol su ile ıslatılacak ve gerekirse yıkanacaktır.

Duvarın sıva suyunu emmesini önlemek için sıva aralıklı olarak ve gereği kadar ıslatılacaktır.

Dış yüzeylerdeki sıvaların şiddetli güneş ve fazla rüzgarlı havada yapılması uygun değildir.


Duvarı teşkil eden malzeme zamanla don ve başka etkilerle bozulmuş ise, gereken düzeltme yapılmadan sıvaya başlanmayacaktır.


Sıva yapılacak duvar örülürken derz yerleri olduğu gibi bırakılacak, mala çekilmeyecektir.

Duvar harcı iyice kuruduktan sonra sıva yapılacaktır.

Duvar sıvaları kaba ve ince olmak üzere genellikle iki kat yapılacaktır.

Birinci kat kaba sıva yapıldıktan sonra kaba yüzeyi, ince sıvanın iyice kaynaması için, mala ile sık sık çizilecektir.

Duvar malzeme ve inşa tarzının imkan verdiği hallerde tek kat sıva yapılabilir.


Sıva yüzlerinin düşey ve düzlem olarak mastarında yapılmasını sağlamak için, en çok iki metre ara ile tesviye şeritleri (anolar) hazırlanacaktır.

Anolar ve kasalar uyularak duvar yüzü mastarında sıvanacaktır.


Kaba sıva iyice sertleştikten sonra ince sıva yapılacaktır.

İnce sıva yüzleri istenilen şekle göre tirfil, tahta ya da demir mala ile düzgün yüzey elde edilinceye ve çatlak kalmayıncaya kadar perdahlanacaktır.


Duvar yüzeyinde sıvanması gereken metal ve ağaç yüzeyler varsa bu yüzeylerin tel ya da metal deplüvaye gibi malzemelerle kaplanmasından

sonra sıva yapımına geçilecektir.


Sıvanacak yüzeylerin kesiştikleri köşeler plan ya da özel şartnamesinde belirtildiği gibi keskin, yuvarlak ya da pahlı olacaktır.


Sıva kaplama veya pervaz altına girdiği takdirde, girme payı en az 2 cm. olmalıdır.


Pervazsız kapılarda kasalara birleşen sıvada, birleşme yerlerinde çatlaklıkları önlemek için ara kesiti fuga yapılmalı veya başka bir tedbir alınmalıdır.

 Kireç Sıva :


Kireç sıva kuyuda söndürülmüş ve yeter süre (en az 3 hafta) bekletilmiş, iyi cins yağlı kireçle yapılacaktır.


Kireç sıva harcında, yabancı madde bulunmayan kireç hamurunun kullanılmasına önem verilecektir.

Bu nedenle, bilhassa elek altı, kuyu tabanı ve yan yüzeylerinde bulunan,yabancı maddeler ile karışık hamur,

kullanılmayacaktır.
Kireç sıva iki tabaka halinde yapılacak, birinci tabaka kaba sıvada orta kum, ikinci tabaka ince sıvada perdah kumu (mil kumu) kullanılacaktır.


Gereği kadar sertleşmiş olan kaba sıva ıslatıldıktan sonra ikinci tabaka ince sıva itina edilerek sıvanacak,

mastarla kontrol edilerek tahta mala ile düzeltmeler yapılacaktır.


Sıva yüzü yeter derecede sertleşince, perdah malası ile perdahlanacak ve bu iş sıva yüzünün iyice sertleşmesine ve yeter derecede düzelmesine kadar devam edecektir.

 Çimento Sıva :


Çimento sıvalar; tekrar, tekrar ve iyice ıslatılmış yüzeyler üzerine uygulanacak, yerine ve mevsimine göre yeterli bir süre ıslak tutulacaktır.
Sıva yapılacak mahalde don ihtimali olduğu sürece sıva işlemi yapılmayacaktır.


Su veya rutubete açık yerlerde yapılacak yüksek dozajlı çimentolu sıvalarda kum granülometrisinin harca maksimum direnci verecek şekilde,

seçilmesi ve sıva yüzeylerinin daha dikkatli ve devamlı olarak basınçla perdahlanması lâzımdır.


Üzerine kaplama yapılacak yerlerde yalnız kaba sıva yapılır ve yüzeyi mala ile çizilerek pürüzleştirilir.

Üzerine tecrit veya yapıştırma yapılacak yerlerde ikinci kat ince sıva yüzeyleri demir mala ile ayrıca perdahlanmayacaktır.


Bu perdahlamada mala izlerinin kalmamasına dikkat edilecektir.

Metal Deplüvaye (Rabiç) Sıva :


Mevcut veya yeniden yapılmış, ağaç veya madenî taşıyıcı konstrüksiyon, ait olduğu birim fiyat ve şartlarına uygun olacaktır.


Metal deplüvaye taşıyıcı konstrüksiyona galvanizli tellerle ve aralıkları 15 cm. olmak üzere bağlanacaktır.

Levhalar enine 1,5 cm. ve boyuna 2.5 cm. olmak üzere üst üste bindirilecek ve levha uçlarının bir mesnet üzerine oturması sağlanacaktır.

Metal deplüvaye kaplanan yerlerle birleten yüzeylere de, metal deplüvaye en az 5 cm. genişlikte bindirilecek tespit edilecek,

veya öncelikle rabiç yüzey ile diğer sıvalı yüzeyin birleşimi mastarlı veya metal profilli fuga ile ayrılacak ve yeteri kadar bağlantılarla bağlanacaktır.

Levhalar yerlerine tespit edilmeden önce,

bütün tesisat işlerinin tamamlanmış olmasına ve metal deplüvayenin çekilmesi ve sıvanın yapılması sırasında (varsa) tesisatın bozulmamasına dikkat edilecektir.


Metal deplüvaye üzerine sıva üç tabaka halinde tatbik edilecektir.

Birinci tabaka katıklı harç kuvvetle çarpılarak sıvanacak ve mala ile bastırılarak sıkıştırılacaktır.

Levha yüzeyinin tamamen birinci tabaka ile kaplanması şarttır.

İşbu temel tabakası yeteri derecede sertleştikten ve kuruduktan sonra sıvanın yüzeyi ikinci tabaka kaba sıva ile mastarına getirilecektir,

Bunun üzerine üçüncü tabaka olarak ince sıva yapılacaktır. Birinci tabaka harçta hiç bir surette alçı kullanılmayacaktır.

İkinci ve üçüncü tabaka sıvalar, sıva yapım şartlarına uygun olarak yapılacaktır.

 Bağdadi Sıva :


Mevcut veya yeniden yapılmış ağaç, iskelet, ait olduğu birim fiyat ve şartlarına uygun olacaktır.

Bu iskelet üzerine, yaklaşık olarak (20×20 mm.)veya(25×15 mm.) en kesitinde bağdadi çıtaları çakılmadan önce (varsa) her türlü tesisat işlerinin ikmal edilmiş olması şarttır.


Bağdadi üzerine sıva, üç tabaka halinde yapılacaktır. Birinci tabaka kıtıklı kireç harçla veya kıtıklı kireç – alçı karışımlı harçla yapılacaktır.

Bu tabaka, harcın çıtalara çarpılarak ve mala ile bastırılarak çıtaların girmesi elde edilecektir.

Çıtalar, birinci tabaka sıva ile tamamen kapandıktan ve sıva kuruyup sertleştikten sonra ikinci tabaka sıva ile mastarına getirilecektir.

Bunun üzerine üçüncü tabaka olarak ince sıva yapılacaktır. İkinci ve üçüncü tabaka sıvalarda sıva yapım şartlarına uyulacaktır.

 Alçı Sıva :


Alçı sıva, standartlara ve alçı şartnamesine uygun alçılarla yapılacaktır.
Alçı, suya katılarak harç elde edilecek, alçıya su katılmayacaktır.

Alçı harcında, mukavemetinin azalmaması için, su miktarı, alçı ağırlığının % 80′i geçmemelidir.
Sıva işlerinde özellikle çabuk sertleşen alçılar kullanılacaktır.

Harç prizinin geciktirilmesi istendiği takdirde, alçıya ait malzeme şartnamesindeki esaslara uyulacaktır.


Alçı sıva mevcut kaba sıva üzerine ortalama (5 – 7 mm.) kalınlığında tahta mala ile yapılacak ve mastarına getirilecektir.

Düzgün beton tavanlarda perde ya da kolon yüzeylerinde, alçı sıva; herhangi bir alt sıva yapılmaksızın ortalama 1,2 cm. kalınlığında yapılır.

Ancak doğrudan doğruya beton yüzeylere alçı uygulanmadan önce, yüzey tel fırça ile iyice temizlenmeli, yağ kalıntıları ve pislikler temizlenmelidir.

Sıva yüzeyinin parlak olması istendiğinde galvanizli mala ile perdahlanacaktır. Daha parlak bir yüzey elde etmek için keçe kaplı mala kullanılacaktır.

 Kamış Üzerine Sıva :


Birbirlerine tellerle bağlanmış olan hazır kamış levhalar, taşıyıcı konstrüksiyona metal deplüvaye gibi galvanizli tellerle sık sık bağlanacaktır.

Kamışlar levha halinde değilse, teker teker çatal çivilerle veya ince yatay çıtalar çakılmak suretiyle tespit edilecektir.

Elde edilen kamış yüzeye sıva, metal deplüvaye sıva şartnamesindeki şartlarla üç kat olarak uygulanacaktır.

 Kumlu, Kireç – Alçı Sıva :


Kumlu, kireç – alçı sıva yapımında, kireç, alçı ve kum; malzeme şartnamelerine uygun olarak hazırlanmış olacaktır.


Kumlu, kireç – alçı sıva, mil kumunun ya da dişli kumun alçı ile birim fiyatında yazılı oranlarda,

kuru olarak karıştırılması ve bu karışımın ağaç tekne içinde hazırlanmış birim fiyatında belirtilen miktardaki kirecin eritildiği suya istenilen kıvam sağlanıncaya kadar

katılması suretiyle elde edilen harçla yapılacaktır.

Direnç yönünden su miktarı,

alçı ağırlığının % 80

ile kum ağırlığının % 25 toplamını geçmemelidir.

Kum ile alçı karışımına kireçli su katılmaz,

kum alçı karışımı kireçli suya ağır ağır katılır.


Bu sıvada alçı sıvada olduğu gibi özellikle çabuk sertleşen alçılar kullanılır.

Prizin geciktirilmesi istenildiğinde alçı teknik şartnamesinde yazılı malzeme katılır.


Mil kumu ile hazırlanan kumlu kireç – alçı sıva harcı çeşitli kaba sıvalar üzerine 5 – 7 mm. kalınlığında ince sıva olarak yapılır.


Dişli kumlu, kireç – alçı sıva harcı ile en çok 1,5 cm. kalınlığında kaba sıva yapılır.


Bu sıva kalınlıkları, tahta, mala ile kat kat uygulanarak mastarına getirilir.


İnce sıva yüzeyinin parlak olması isteniyorsa galvaniz mala, daha parlak bir yüzey elde edilmek istendiğinde keçe kaplı mala ile perdah yapılacaktır.

Püskürtme Sıva :


Püskürtme sıvalar birim fiyatındaki tanımlara uygun harçla dış sıva üzerine özel aletiyle ortalama 3 mm. kalınlığında yapılır.


Püskürtme sıva yapılacak yüzeyler iyice temizlenip yıkanacaktır.

Eski sıva üzerindeki badana ve benzeri kaplamalar kazınacaktır.
Püskürtme sıvanın istenilen renk ve görünüşte olmasını sağlamak için,

harcın bir yüzeye yetecek kadar hazırlanması gereklidir. İstenilen renk ve görünüş daha önce yapılacak örneklerden seçilecektir.

Badana harcın tümü madeni kaplarda hazırlanacaktır.

Her kullanıştan önce karıştırılacaktır.


Püskürtme sıva yapılmayacak pencere, kapı, su basman, saçak kenarları gibi yerlerde püskürtmenin sıçramaması için, gerekli tedbirler alınacaktır.

Serpme (çarpma) Sıva :


Bu sıva şartnamesine uygun yapılmış kaba sıva, mevcut sıva veya kargir yüzeylere tek kat olarak uygulanır.


Genellikle çarpma sıvalar yüksek dozlu çimento harçlı ortalama 1.00 cm. kalınlıkta süpürge ya da mala burnu ile kuvvetlice çarpmak suretiyle yapılacaktır.

Serpme sıva yapılacak yüzeyler iyice temizlenip yıkanacak,

eski sıva üzerindeki badana ve benzeri kaplamalar kazınacaktır.
Yapılacak serpme boya katıldığı takdirde bir yüzeye yetecek harcın tamamının kuru olarak

bir harman halinde karıştırılması ve kullanıldıkça madensel bir tekne içinde su ile ıslatılması gereklidir.


Çeşitli harmanlarda kullanılacak agreganın aynı granülometride ve harcın aynı kıvamda olmasına dikkat edilecektir.

Bu sıva tecrübeli ustalar tarafından yapılmalıdır.


İsteğe ve verilen resme göre çarpma yapılmayacak yerler bırakılacağı gibi mala kenarı ile çeşitli yapma derz şekilleri de verilebilir.

(Suni) Yapma (Piyer Artifisiyel) Sıva :


Bu sıvaların içine murçlu ve taraklı sıvalar girer.

Yapma taş sıva; kaba sıva kat sıva olmak üzere iki kat yapılır.

Kaba sıva çimentolu harçlar, ikinci kat sıva harcı birim fiyat tanımlarında belirtilen ölçülerde çeşitli malzeme karışımlarına göre normal veya beyaz çimentolu,

renkli veya renksiz olarak yapılır.


Birinci kat; çimento harçlı sıva olacaktır.

Kaba sıva tamamlandıktan sonra yüzeyde, ikinci kat sıvanın iyi kaynaması için çentikler meydana getirilir.

İkinci kat sıvanın, yapım yüzeylerinde değişik görünüş ve renkler meydana getirmemesi için ölçülere dikkat edilecek en az bir yüzeye yetecek harç bir kerede karılacaktır.


Renkli harcın yapılmasında madeni boya kullanılır.

Madeni boya çimentoya, çimento da boyaya karşılıklı kimyasal etkilerde bulunmayacak cinsten seçilmelidir.


Yapma taş sıvalarda istenilirse, projesinde gösterilmek şartıyla çeşitli boyut ve şekillerde derzler yapılır.

Derz yapımı için projesine uygun olarak çıtalar çakılır ve panolar gerektiğinde bir atlanarak ikinci kat sıva ile sıvanır.

İkinci kat sıva iyice kuruduktan sonra derzler bozulmadan çıtalar dikkatle sökülür.

Yüzlerde kalan çapaklar temizlenir. Yeteri kadar sertleşen üst kat sıvaya murç veya tarakla kaba veya ince pürtüklerle yapılır.

Yapı yüzünde genel görüntüler sağlamak amacıyla bu püskürtüklerle çeşitli süslemeler yapılır.

Bu görüntülerin rastlantıya bırakılmaması için çeşitli tertipler ile önceden küçük ölçüden örnekler hazırlanır. Ve idarenin seçtiği örnek uygulanır.

 Mermer Sıva :


Kaba ve ince olmak üzere iki tabaka olacaktır.

Kaba sıva : 1 m 3 kuma 550 kg. çimento ilave edilerek meydana getirilir.

Satıh iyice ıslandıktan sonra duvara mala ile 2 cm. kalınlığında vurulacaktır.


Kaba sıva tamamen kurumadan, üzerine 1 m³ ince toz mermer, 550 kg. çimentodan meydana getirilen 1 cm. lik ince sıva tatbik edilecektir.

İnce sıva tahta mala ile perdah edilecek ve çuval ile pürüzleri iyice giderilecektir.

İnce sıva tatbik edildikten 3 – 4 gün sonra kösele taşı ile taşçı perdahı yapılacaktır.


Mermer sıva sıcak havalarda ratip tutulacaktır.

Sıvaya renk katılmak istenildiği takdirde 100 kg. çimentoya 1 kg. madeni boya ve rengin iyice tutması için 0,040 m³ kireç katmak lazımdır.

 Edelputz Sıva :


Bu sıva, malzeme ve gerekse estetik yönden önceden duvarda hazırlanmış örneklerinden, beğenilerek uygulanır.


Bu sıvanın yapımında,

homojen renkte ve büyüklükte elenmiş özel çakıl (Edelputz çakılı) ve en az söndükten sonra

bir ay dinlendirilmiş beyaz kireç (mermer kireci) hamuru ve bütün cephe için aynı rengi haiz çimento kullanılacaktır.


Edelputz sıva yapımında uzman işçiler kullanılır.

Bu sıvanın son katında hiç bir ek yeri belli olmamak üzere, yatay ve düşey hatlarla sınırlı yekpare yüzeylerin her biri bir defada sıvanacak ve derhal özel tarak ile

kazınacaktır. Öte yandan bir cephedeki yekpare yüzeyler arasında görünür renk farkı olmamasına ayrıca dikkat edilecektir.


İskele çeliklerinin sıvanmış yüzeylere dokunmamasına. dikkat edilecektir.


Sıvanın bozulmasını önlemek üzere son kat sıva yapılmadan önce diğer bütün işler, bitirilmiş olmalıdır.

Bu sıvada sonradan düzeltme ve tamamlama işlemi yapılmamalıdır.


Son kat sıvanın, şiddetli güneş ve fazla rüzgarlı havalarda yapılması uygun değildir. Günün gölgeli zamanları tercih edilmelidir.

 Kumlu Alçı Sıva :


Kumlu alçı sıva, alçı ile mil kumunun analizinde yazılı oranda,

kuru olarak karıştırılmasından sonra, ağaç tekne içine doldurulmuş ölçülü suyu istenilen kıvam sağlanıncaya kadar katılması suretiyle elde edilen harçla yapılacaktır.

Ancak direnç yönünden su miktarı, alçı ağırlığının % 80 ile kum ağırlığının % 25 toplamını geçmemelidir.

Kum ile alçı karışımına su katılmaz, kum alçı karışımı suya ağır ağır katılır.


Bu sırada da, alçı sıvada olduğu gibi özellikle çabuk sertleşen alçılar kullanılır.

Prizin geciktirilmesi istendiği takdirde alçı teknik şartnamesinde yazılı malzemeler kullanılacaktır.


Kumlu alçı sıva mevcut kaba sıva üzerine ortalama 5 ile 7 mm. kalınlığında yapılacaktır.

Sıva kalınlığı, tahta mala ile kat kat uygulanarak ve mastarına getirilerek elde edilir.

Sıva yüzünün parlak olması istendiğinde galvanizli mala ile perdah yapılacaktır. Daha parlak bir yüzey istendiğinde keçe kaplı mala kullanılır.

 

PERLİTLİ SIVALAR:

PERLİTLİ ÇİMENTOLU KABA SIVA:


Genleşmiş perlit agregası ( TS 3681 ) ile çimento ve özel katkı maddelerinin bir karışımıdır.

Yeteri kadar su içerisinde gelberi ile karıştırılarak harç haline getirilir.

5 cm kalınlığa kadar uygulanabilir.

Kaba sıva tatbikatından önce duvar yüzeyine1 – 2 mm kalınlık yapılacak şekilde perlitli ( genleştirilmemiş perlitten ) sıva altı serpme harcı tatbik edilerek kuruması beklenir.

Kaba sıva 0.5 – 1.0 cm’lik katmanlar halinde yapılır ve her katman kendini taşıyacak hale geldikten sonra diğer katmana geçilir.

Kaba sıva yapımını takiben yüzeye 2 – 3 mm kalınlıkta perlitli ( genleşmemiş ) ince sıva harcı uygulanır.

Kaba sıva uygulanmasında mala ile bastırılarak yüzey düzeltmesi yapılmaz. Yüzeyler mastar ile düzgün hale getirilir.

PERLİTLİ ALÇILI KABA SIVA:


Genleşmiş perlit agregası ( TS 3681 ile alçı ve özel katkı malzemelerinin bir karışımıdır.

4 cm kalınlığa kadar uygulanabilir.


Bu tür kaba sıva üzerine yapılan perlitli ince sıvalar da alçılıdır.

Diğer yapım ve uygulama şartları aynen perlitli çimentolu kaba sıva gibidir.

PERLİTLİ ÇİMENTOLU İNCE SIVA:


Perlit ( genleştirilmemiş ) çimento ve katkı maddeleri kullanılarak imal edilir.

Perlitli çimentolu ince sıva iki şekilde kullanılır.
a) Fazla miktarda su ile karıştırılarak likit kıvamda çıplak yüzeylere sıvacı taşı veya mala ile serpilerek kaba sıva için yapışma yüzeyi oluşturmada


b) Normal ince sıva kıvamında kaba sıva yüzeyinde, dış şartlara karşı koruyucu kat yapımında ;


Perlitli ince ( çimentolu ) sıva alt ve üst yüzeylere 1 – 3 mm kalınlığında tatbik edilir.

Sıva katları arasında ortam şartlarına göre 4 – 4 saat beklenmelidir. Alçılı yüzeylere tatbik edilmemelidir.

PERLİTLİ ALÇILI İNCE SIVA:
Genleştirilmiş perlit ( ince 0 – 1 mm tane iriliğinde ) ile alçı ve özel katkı maddeleri kullanılarak imal edilir. Alçılı kaba sıvaların üst yüzeyinde kullanılır.

 

 YÜZEY DÜZELTME SIVASI :


( Perlitsiz ) alçı ve özel katkı malzemeleri kullanılarak imal edilir. İç yüzeylerde 2 – 3 mm kalınlığında uygulanır.

Paslanmaz mala ile perdah yapılır. Çok parlak yüzey istenildiğinde keçe kaplı mala kullanılır.