25 : ) MADDENİN KAÇ HALİ VARDIR...? / 29-03-2012

 

 

Maddenin kaç hali vardır?

Çok basit: Katı, sıvı ve gaz.

Aslında üçten fazladır.On beş tane. Ve liste neredeyse her gün genişlemektedir.
İşte listenin son hali: Katı, amorf katı, sıvı, gaz, plazma, süper akışkan, süper katı, dejenere katı, nötronyum, güçlü simetrik madde, zayıf simetrik madde, kuark-gluon plazma, fermiyonik yoğunlaştırma, Bose- Einstein yoğunlaştırması, acayip madde.
Karmaşık ayrıntılara girmezsek, en ilginçlerinden biri Bose-Einstein yoğunlaştırmasıdır.
Bose-Einstein yoğunlaştırması, bir elementi çok düşük bir sıcaklığa –genel olarak mutlak sıfırın (-273 C) çok az üzerinde bir sıcaklık- gelinceye kadar soğuttuğumuzda ortaya çıkar.
Bu koşul sağlandığında gerçekten çok özel şeyler meydana gelmeye başlar. Normalde yalnızca atomik düzeyde görülen davranışlar, gözlemlemeye yetecek kadar geniş ölçeklerde meydana gelir. Örneğin bir Bose- Einstein yoğunlaştırmasını yeterince soğutarak bir deney kabına koyarsanız, bu yoğunlaştırma kabın kenarlarından yoğunlaşarak dışına taşacaktır.
Bu muhtemelen, kendi enerjisini azaltmak için gerçekleştirdiği boşuna bir girişimdir.
Bose-Einstein yoğunlaştırmasının varlığı, Satyendra Nath Bose’nin çalışmasını inceledikten sonra Einstein tarafından 1925’te öngörüldü; ama fiili olarak 1995’te Amerika’da imal edildi. Einstein’ın elyazması da ancak 2005’te ortaya çıkarıldı.