39 : ) TAVLANIN TARİHÇESİ KURALLARI OYNAMA ŞEKLİ NEDİR...? / 11-05-2012

 

 

TAVLANIN 

TARİHÇESİ

 

 

          Tavlanın antik Mısır da tavlaya benzer şekilde hareketlerin zarla kontrol edilerek oynandığı "senet" adlı oyundan esinlenerek ortaya çıktığına inanılıyordu. Fakat, en son kesin kanıtlara göre tavla, tavlaya benzer bir oyunun M.Ö.3000 lerde var olduğu İranın doğu sınırlarında, Afganistan yakınlarında türemiştir.

          Antik Romalılar da tavlayla gözle görülür benzerlikleri olan bazı oyunlar oynamışlardır ancak bu oyunlar hakkında fazla ayrıntılı bilgi ve kural günümüze kadar ulaşmamıştır.

         Tabula, antik Romalılar tarafından oynanan bir tavla türevidir. Tabula kelimesi, tahta veya masa anlamına gelir, ki oyun da özel bir oyun tahtasında oynanmaktaydı.

          M.Ö. 3000 lerde ortaya çıkan Tabula, Mısırlıların "senet" oyunuyla bazı benzerlikler de içermekteydi.

         Tavlayla aynı tahtada oyuncu başı 15 adet pulla oynanan ve amacı pulları ilk toplayan oyuncu olmak olan Tabula oyunu modern tavlaya oldukça benzemekteydi Farklı olarak Tabula oyununa tahta boş olarak başlanır ve pullar atılan zara göre dizilirdi. Ayrıca, Tabula'da iki yerine üç tane zar kullanılırdı.

         Son olarak, iki oyuncu da oyuna aynı taraftan başlar ve ikisi de saat yönünün tersinde ilerlerlerdi.

        Tavla uzun süre Orta Doğu'da popülerliğini sürdürdü, ancak çift taraflı zarın ortaya çıktığı 1920'lere kadar bu kadar popüler değildi, bu tarihten itibaren tavla yaygınlaştı.

        Çift sayılı zarlar bir kumar aracı olarak ününü arttırdı, ve sonunda Amerika içinde tavla klüpleri fazlalaştı. 1970'lerde tavla, zenginler için düzenlenen büyük turnuvaların vazgeçilmezi olmuştu.

        Bunun ardından tavlanın popüleritesi zamanla azaldı, ama hala bir çok insan tarafından oynanıyor ve tüm dünyada tavla klüpleri var. Tavla şu anda internet üzerinden oynanmakta ve tekrar popülerleşmekte.

 

 

Tavla Kuralları

         Tavla sadece bir kaç derin stratejik öğe barındıran basit bir oyundur. Öğrenmesi uzun sürmemesine karşın, içinden çıkılması güç durumlar tavla kurallarının dikkatli yorumlanmasını gerektirebilir. Her bir oyunun süresi çok kısadır, bu yüzden genelde maçlar halinde oynanır. örneğin, 5 lik setler halinde maç yapılır.

        Oyunun amacı pullara rakibin pullarını geçirtip, onları toplamaktır. Bu zordur çünkü pullar başta dağınıktır ve rakibin pulları tarafından engellenebilir veya ele geçirilebilir.

        Tahtanın iki tarafında birbirini takip eden farklı renklerde üçgenlerle ayrılmış 12 adet boşluk vardır. Bunlara kapı adı verilir. Pulların her zaman yüksek olandan düşük olan sayıya gittiği kapılar 1 den 24 e kadar sıralanır. İki oyuncu pullarını zıt yönlerde ilerletir, yani bir oyuncunun 1 numaralı kapısı diğerinin 24 numaralı kapısıdır. Tahtanın dizaynı sayesinde, tahta 180 derece döndürülse bile oyun akışı bozulmaz. Tahta iki tarafa doğru da oynanabilecek şekilde dizayn edilmiştir.

       1 den 6 ya kadar olan kapılar, oyuncunun pulları toplamaya başlayabileceği kapılardır. pulları toplayabilmek için oyuncunun önce tüm pulları bu kapıların olduğu bölgeye yerleştirmesi gerekmektedir. Bir tane bile pul dışarıda olursa, pullar toplanamaz.

Oyunun başlangıcında her oyuncu bir zar atar, yüksek atan oyuncu, atılmış olan zarların üzerindeki sayıya göre oyuna başlar. Berabere kalma durumunda tekrar zar atılır. Birinci oyunun ardından, oyuncular değişmeli olarak iki zarla oyuna başlarlar.

       Zar atıldıktan sonra oyuncu (mümkünse) pullarını zarların üst yüzündeki rakam kadar ilerletmek zorundadır. Zarlar istenilen sırayla oynanabilir.

      Eğer oyuncunun oynayabileceği yerlerde rakibinin iki veya daha fazla pulu olduğu için kuralara uygun bir hareket yapamıyorsa o el oynamaz, sıra diğer oyuncuya geçer. Ancak, oyuncu oynayabiliyorsa, her iki zarı da oynamak zorundadır.

      Eğer oyuncu sadece bir zar için uygun bir hamleye sahipse o zarı oynamalı, diğer zarı pas geçmelidir. (Eğer oyuncu her iki zarı teker teker oynayabiliyor ama ikisni aynı anda oynayamıyorsa yüksek sayılı zarı oynamak zorundadır.)

      Eğer oyuncunun attığı her iki zar da aynı sayıysa(oyuncu çift attıysa), her zar ikişer kere oynanmalıdır. Örneğin, iki zar da 5'i gösteriyorsa oyuncu dört kere 5 oynamalıdır. Daha önce olduğu gibi burada da, oyuncu elinde yapabilecek hamle kalmayıncaya kadar 4 hamleyi de yapmalıdır.

      Bir pul hiçbir pul bulunmayan veya kendisiyle aynı renkte pulların bulunduğu kapılara gidebilir. Ayrıca rakibin tek bir pulunun("açık" adı verilen yalnız pul) bulunduğu kapıya da gidebilir. Bu durumda rakibin pulu kırılmış olur ve oyundan çıkarılır. Oyuncunun pulu, rakibin iki veya daha fazla pulunun bulunduğu kapıya gidemez. Yani, bir kapının her iki oyuncunun da pulunu barındırması mümkün değildir.

      Kırık pullar oyuna rakibin alanından tekrar giriş yapar. 1 atılırsa 24 nolu kapıya gidilir, 2 atılırsa 23, 3 atılırsa 22 vs. Bir veya daha fazla kırığı olan oyuncu tüm pulları rakibin alanından oyuna sokana kadar başka hamle yapamaz.

      Tüm pullar toplama bölümünde iken oyuncu pulları toplamaya başlayabilir. 1 atılırsa 1 nolu kapıdan bir pul toplanabilir , 2 atılırsa 2 nolu kapıdan vs. Eğer pul olmayan bir kapıyla aynı sayıyı gösteren zar atılırsa o kapıdan daha büyük kapılarda pul olması durumunda daha küçük kapılardan pul toplanamaz. Örneğin; 4 kapısı boşken 5 ve 6 kapılarında da pul varsa 3 kapısından pul toplanamaz. Bunun yerine 5 veya 6 kapısından pullar düşük sayılı kapılara doğru hareket ettirilir.

      1 kapısında 2 pul, 2 kapısında ise 1 pul varken 2-1 atıldığında, 2 kapısındaki pul 1 kapısına alınabilir(1 atılan zar kullanılarak) ardından 1 kapısından bir tane pul toplanabilir.(2 atılan zar kullanılarak)

      Eğer oyuncu rakibi daha pul toplamaya başlamadan 15 pulu da toplamayı bitirirse rakibini mars etmiş olur ve 2 puan kazanır. Eğer rakibi hiç pul toplamamış iken aynı zamanda pullarından bir veya daha fazlası kırık ve(ya)rakibinin toplama sahasındaysa tavla yapmış olur ve 3 puan kazanır. Bazı durumlarda kırık taşın olması 4 puan oalrak da kabul edilir.

Jacoby Kuralı

      Bu kural uygulandığında her iki oyuncunun da çifte demesi durumları dışında marslar ve tavlalarda da kazanana yalnızca 1 puan kazandırır. Bu kural oyuncunun mars etmek için tempoyu düşürmesi durumunu ortadan kaldırıp oyunu hızlandırır. Jacoby kuralı daha çok paralı oyunlarda kullanılır.

Crawford Kuralı

     Maçlarda rakibin ulaşması gereken puana bir oyun kaldığında(ve sizden öndeyse), siz maç puanını ikiye çıkartamazsınız(double yapamazsınız).

Holland Kuralı

     Holland kuralına göre Crawford kuralının uygulandığı oyunlar,da, oyuncular ilk zarları attıktan sonra çift kat önerilebilir. Holland kuralı çok nadir kullanılır.  

DÜZENEK
     Tavla, tahta üzerinde hane adı verilen 24 dar üçgenden oluşan ve iki kişi ile oynanan bir oyundur. Üçgenler değişik renklerdedir ve her bölüm 6 üçgen içeren 4 çeyreğe ayrılır. Çeyrekler, oyuncunun kendi bölmesi ve dış bölmesi ile rakibin kendi bölmesi ve dış bölmesi olarak adlandırılır. Kendi bölmesi ve dış bölme birbirinden, bar olarak adlandırılan tahtanın merkezinde bulunan kısım tarafından ayrılırlar.

  Şekil 1. Taşların başlangıç pozisyonlarında oldukları bir tahta.
Kendi bölmesi solda ve dış bölmesi sağda olan alternatif bir düzen burada gösterilenin tersidir.


       Her oyuncu için haneler, kendi bölmesinden başlayarak numaralandırılmıştır . Aynı zamanda rakibin ilk hanesi olan en dış hane yirmi dördüncü hanedir. Her oyuncu kendi renginden 15 taşa sahiptir. Taşların başlangıç dizilişi: İkisi her oyuncunun yirmidört no'lu hanesinde, beş tanesi her oyuncunun onüç no'lu hanesinde, üç tanesi her oyuncunun sekiz no'lu hanesinde ve beş tanesi her oyuncunun altı no'lu hanesinde yer alır.

       Her iki oyuncu da kendi zar çiftlerini ve zar kabını çalkalayarak kullanır. Her yüzünde 2,4,8,16,32 ve 64 sayıları olan Çift sayılı zar, oyunun mevcut koşullarını takip etmek amacıyla kullanılır.


OYUNUN AMACI
       Oyunun amacı, tüm taşları kendi bölmenize taşımanız ve buradan toplamanızdır. Taşları toplamayı ilk olarak tamamlayan oyunun galibi olur.

  Şekil 2. Beyaz taşların hareket yönü. Kırmızı taşlar zıt yönde hareket eder.




TAŞLARIN HAREKETİ
        Oyuna başlamak için her oyuncu bir tek zar atar. Bu oyuna ilk başlayacak oyuncuyu seçer ve oynanacak sayıları belirler. Atılan zarlardan eşit sayılar çıkarsa, farklı sayılar çıkana kadar her iki oyuncu da zar atmaya devam eder. Daha yüksek sayı atan kişi taşlarını her iki zar üzerinde görünen sayılara göre hareket ettirir. İlk zar atmadan sonra oyuncular iki zar atar ve sırayı değiştirir.

        Atılan zar, oyuncunun taşları kaç hane hareket ettirmesi gerektiğini gösterir. Taşlar daima daha düşük sayılı haneye doğru ileri hareket eder. Aşağıdaki kurallar uygulanır:

1. Bir taş daima, iki veya daha fazla rakip taşla dolu olmayan açık haneye hareket ettirilir.
2. İki zar üzerindeki sayılar farklı hareketlere işaret eder. Örneğin, bir oyuncu 3-5 atarsa bir taşı açık bir haneye 5 hane ilerleyerek yerleştirebilir ve diğerini açık bir haneye 3 hane ilerleyerek yerleştirebilir, veya tek taşı toplam 8 hane ilerleyerek hareket ettirebilir bu da ancak sadece ara hane de açık olursa (başlangıç noktasından itibaren ya 3 veya 5 hane açıksa) mümkündür.


 

  Şekil 3. Beyaz tarafın oynayabileceği iki yol


 

3. Çift atan bir oyuncu zar üzerinde bulunan sayıların iki katı kadar oynar. 6 ve 6 atmak oyuncunun 4 defa 6 sayı oynaması gerektiği ve bu gerekliliği yerine getirmek amacıyla taşlarını uygun gördüğü kombinasyonda hareket ettirebildiği anlamına gelir.
4. Eğer bu yasal olarak mümkünse, bir oyuncu attığı zar üzerindeki her iki sayıyıda kullanmak zorundadır (veya çift zarın tüm 4 sayısı). Sadece tek sayı oynanabildiği zaman, oyuncu bu sayıyı oynamak zorundadır. Veya iki sayıdan biri oynanabildiğinde fakat her ikisinin oynanması mümkün olmadığında, oyuncu daha büyük sayıyı oynamak zorundadır. Her iki sayı da kullanılamadığında, oyuncu sırasını kaybeder. Çift zar geldiği durumlarda, tüm 4 sayının da oynanması mümkün olmadığında, oyuncu oynayabildiği kadar çok sayıda sayı oynar.




KIRMA VE OYUNA GİRME
        Her iki renkten tek taş tarafından işgal edilen hane, açık hane olarak adlandırılır. Rakibinizin taşı, açık taş üzerine geldiğinde onu kırar ve bara gönderir.

       (Oyuncunun bar üzerinde bir veya daha fazla taşı olduğu anlarda, oyuncunun ilk işi bu taşı rakibin bölmesine yerleştirerek oyuna tekrar kazandırmaktır). Atılan zar üzerindeki sayılardan biri ile taş açık bir haneye yerleştirilir.

        Örneğin, oyuncu 4 ve 6 atarsa muhtemel hane rakibin iki veya daha fazla taşı tarafından işgal edilmediği sürece taşı rakibinin ya 4. ye da 6. hanesine yerleştirebilir.

  Şekil 4. Eğer barda taşı olan Beyaz taraf zar atarsa taşı Kırmızı'nın 4 hanesine yerleştirmeli; çünkü Kırmızı'nın 6 hanesi açık değildir.



        Eğer her iki hane de açık değilse oyuncu sırasını kaybeder. Eğer oyuncu taşlarının hepsini değil, bazılarını oyuna sokabiliyorsa, yapabildiği kadar çok taşı oyuna sokmalı ve sonra da sırasını devretmelidir.

       Oyuncunun taşlarından sonuncusu da oyuna girdikten sonra ya giren taşı ya da başka bir taşı hareket ettirerek, zarda kullanılmayan sayılar da oynanır.


TOPLAMA
       Bir oyuncu 15 taşın tamamını kendi tarafında biriktirirse, bunları toplama işlemine başlayabilir. Oyuncu, taş toplama işlemini, taşın bulunduğu haneye tekabül eden sayıyı atarak ve sonra da taşı oyundan alarak gerçekleştirir. Böylelikle 6 atmak oyuncuya 6 haneden taş toplama hakkı verir.

       Eğer zar tarafından belirtilen hanede taş yoksa, oyuncu daha yüksek bir hanedeki taşı kullanarak yasal bir hareket yapmalıdır. Eğer daha yüksek hanelerde taş yoksa, oyuncu taşlarından birinin bulunduğu en yüksek haneden taş alma hakkına sahiptir (alması gerekir). Eğer oyuncu aksi bir yasal hareket yapabilirse, taş toplamak zorunda kalmaz.

  Şekil 5. Beyaz zar atar ve iki taşı toplar.



        Bir oyuncu toplamak için tüm aktif taşlarını kendi bölmesinde biriktirmek zorundadırlar. Toplama sırasında bir taş kırılırsa, oyuncu toplamaya devam etmeden önce bu taşı kendi bölmesine getirmek zorundadır. Tüm taşları ilk toplayan oyunu kazanır.


BAHİS
        Tavla hane başına anlaşılan koşullarda oynanır. Her oyun ilk noktada başlar. Oyun sırasında, yeterli avantajı olduğunu hisseden oyuncu bahsi artırmayı teklif edebilir. Bunu sadece kendi sırasının başında ve zarı atmadan önce yapabilir.

        Bahis artırma teklif edilen bir oyuncu bahsi ret edebilir, bu durumda da oyundan çekilir ve bir puan kaybedersiniz. Aksi halde bahsi kabul etmek ve daha yüksek yeni koşullarda oynamak zorundadır. Bahsi kabul eden bir oyuncu kübün sahibi olur ve kendisi sonraki bahsi artırabilir.

       Aynı oyundaki ardışık bahisler ikinci bahisler olarak adlandırılır. Eğer bir oyuncu ikinci bahsi ret ederse ikinci bahis öncesi koşullarda bulunan puanları kaybeder. Aksi halde, kübün yeni sahibi olur ve oyun öncekinden iki misli koşullarda devam eder. Oyunda ikinci bahis sayısı için bir sınırlama yoktur.


MARSLAR VE OYUNLAR
       Oyunun sonunda eğer kaybeden oyuncu en az bir taşını toplamışsa, sadece doubling cube üzerinde görülen değeri kaybeder (eğer bahis yoksa, tek puan kaybeder). Ancak eğer kaybeden kişi taşlarından hiçbirini toplamadıysa, mars olur ve doubling cube üzerindeki değerin iki misli kaybeder. Veya daha kötüsü, eğer bir oyuncu taşlarından hiçbirini toplamadıysa ve bar üzerinde veya kazanan tarafın bölmesinde taşı varsa, yenilir ve doubling cube üzerindeki değerin üç misli kaybeder.


İSTEĞE BAĞLI KURALLAR

1. Otomatik bahisler. Eğer ilk yuvarlamada eşit sayılar atılırsa, koşullar iki misli artar. Doubling cube 2'ye çevirilir ve ortada kalır. Oyuncular genellikle otomatik bahislerin sayısını oyun başına tek bahis olarak sınırlandırırlar.
2. Bahisçiler. Oyuncu bahis artırdığında, kübün konumunu koruyarak hemen tekrar bahis artırabilir. Orijinal bahisçinin bahsi normal bahismiş gibi kabul etme veya ret etme seçeneği vardır.
3. Jacoby Kuralı. Oyun sırasında oyunculardan hiçbiri bahis önermediyse marslar ve oyunlar sadece tek oyunmuş gibi sayılır. Bu kural, oyuncunun bahisten kaçındığı durumları ortadan kaldırarak oyunu hızlandırır, böylelikle oyuncu mars için oynayabilir.




KURALSIZLIKLAR
Aşağıdaki seçimli kurallar geniş çapta kullanılır.

1. Zarlar beraber atılmalıdır ve tahtanın sağ bölümünde düz bir zemine düşmelidir. Eğer bir zar tahtanın sağ kısmının dışına veya başka bir taş üzerine veya düz olmayan bir zemin üzerine düşerse oyuncu her iki zarı da yeniden atmak zorundadır.
2. Oyuncu zarlarını topladığında sıra tamamlanmıştır. Oyun bitmediyse veya aksine yasal değilse, rakip oyuncunun oyunu yasal bir hale getirmeyi kabul etme veya karşısındaki oyuncunun yasal bir oyun oynamasını isteme seçeneği vardır. Rakip zar attığında veya kendi sırasına başlamak için bahis teklif ettiğinde oyunun yasal hale getirilmiş kabul edildiği varsayılır.
3. Eğer bir oyuncu, rakibinin zarı alarak sırasını tamamlamasından önce zarı atarsa, oyuncunun zarı geçersizdir. Oyunun zorla oynandığı anlarda veya rakip güçler arasında daha fazla iletişimin olmadığı anlarda genellikle bu kuraldan vazgeçilir.

 

 

 

          Resimde görüldüğü gibi pullar dizilir,oyuna başlamak için karşılıklı bir zar atılır,yüksek atan,ilk zar atmaya hak kazanır.Tavlada önemli olan kendi sahandaki kapıları kapatmaktır.kapı alacak zarlar tavlanın ilk diziliş sırasına göre şunlardır.

 

         3+1- 4+2- 5+3 - 6+4- bu tekli zarlara göre kapı alma sayılarıdır.

ÖRNEK. Siyah pullara göre 3-1 kapı nasıl alınır:

        Eğer zarınız 3x1 gelmişse 5.kapısında dizili olan 3 puldan birisini içeriye 3 kapı sayılarak,pul konulur ve içerdeki 6 kapısından( 5 Tane siyah pul dizili olan) 1 oynanarak kapı alınmış olur.

        Zarda çift gelen sayılara göre,kapılar da alınır.

        Tavlada amaç ilk öğrenenler için açık vermemektir,yani pulunuz tek başına olmıyacak,mutlaka üzerinde bir pul daha olması gerekir,usta tavlacılar gerektiğinde oyunun gidişatına göre,bilerek açık verirler.

       Siyah pulların sizin olduğunu düşünürsek;

Rakip sahada ki iki pulunuzu mümkün olduğu kadar çabuk,kendi tarafınıza getirmeye çalışın.

Çift gelen zarda dört pul oynanır.

(Tavlaya oturuşunuza göre tavlanın sağ alt tarafı sizin tarafınızdır ve pullar oraya toplanır.)

PULLARI TOPLAMA:

Kendi tarafına bütün pullarını dizen kişi gelen zara göre o kapıdaki pulu alır.5 ve 1 gelen zarda 5 ten ve 1 kapısından birer tane pul alınır.

       Çift gelen zarda 6x6 gibi 4 pul birden alınır her çift gelen zarda bu geçerlidir.

Yine gelen zara göre o kapıda pul yoksa yek kapısına yani bir kapısı sağ baştaki ilk kapı oraya doğru sallanır.

Örnek: zarınız 4x2 geldi diyelim 4 kapısında pulunuz var ve oradan bir tane aldınız ama iki kapısında pulunuz yok.

       Şeş kapısından yani 6 kapısından başlıyarak veya 2 sağa doğru oynıyacak bir pulu köşeye doğru götürmeye sallama denir.

      Pulları kim önce toplarsa oyunu o kazanır.

Rakip toplamada hiç pul almadan yenilmişse mars olmuştur bu da iki puan demektir.

 

TAVLA TERİMLERİ:

 

Zar sayıları Farscadır ve bu coğrafyanın milattan önceye giden bir oyunudur.

İran ve Pers krallarının tavla oynadıkları,yazılı belgelerde mevcuttur.

Tavla zeka ve strajidiye bağlı bir şans oyunudur,şansın faktörü ise zardır.

1-Yek denir. 2-Dü denir. 3-Se denir. 4-çar denir. 5-penç denir.6-şeş denir.

 

1+1=Hep yek. 2+2=Dubara.3+3= Düsse. 4+4= Dört çar. 5+5=Dübeş. 6+6= Düşeş.

Kapı alma iki pulun üst üste gelmesi demektir.

Kırık: Rakibin açık olan pulunuzu kırması demektir.(Kırılan pul gelen zara göre,rakibinizin sahasına boş yere konur)

Gele: Elinizdeki pulu koymak için attığınız zar eger karşı tarafta size kanacak yer avantajı yoksa (Boş kapı) buna da gele denir.

Bir çok tavla oynama çeşiti vardır.

Dünyada geçerli tavla şekli yukarda anlatılan klasik tavladır.

Çoğunlukla bu şekil tercih edilmesine rağmen Hapis,zarzız tavla,hep yek,gülbahar,kız tavlası veya asker tavlası denilen türleride sıklıkla oynanır.

Şeytanınız bol olsun,burada ki şeytan zarın iyi gelmesi anlamında kullanılan bir tavla terimidir. 

 

GİRİŞ

 

Tavla, tarihi çok eskilere dayanan bir masa üstü oyunu. Türkiye’de insanların çoğu tarafından bilinen, dünyada da oldukça yaygın olan ve turnuvaları düzenlenen bir oyun.

 

Amatörler tavlada başarının tamamen zarlara, yani şansa bağlı olduğunu düşünürler. Tecrübeli oyunculara göre ise iyi bir oyun stratejisi zarlardan çok daha önemlidir. Tavla Nasıl Oynanır yazımızda mümkün olduğu kadar basit bir biçimde tavla temel oyun kurallarını anlatmaya çalışacağız. Resimli anlatım bir parça açıklayıcı olsa da, oyun kurallarını iyice anlamak için oynamayı bilen biri ile pratik yapmanızda fayda var

 

 

PULLARIN HAREKETİ

Oyuncu iki zar atar ve kendi pullarından istediğini zar üzerindeki sayı kadar ilerler. Pullar tek yönlü ilerleyebilir. Resimdeki siyah oyuncu 1’den 24’e doğru, kırmızı oyuncu ise 24’den 1’e doğru pullarını ilerletebilir.

  • Pul ancak atılan zar kadar ilerleyebilir, daha az ya da fazla sayıda hareket edemez.
  • Pulları ilerletirken rakibin ya da kendinizin pulları üzerinden atlatabilirsiniz.
  • İlerleteceğiniz pulun gelmesi gereken yerde iki ya da daha fazla rakip pulu varsa o pulu hareket ettiremezsiniz. Örnek: Başlangıç diziliminde oyuncu 5-5 attıysa, 1 numaralı hanedeki pullarını oynayamaz, çünkü 5 sıra ilerleyeceği noktada rakibin pulları var.

İki zar için farklı pulları oynamak zorunluluğu yoktur; aynı pulu iki zar için ayrı ayrı ilerletebilirsiniz. Örnek : Başlangıç diziliminde 5-3 atan oyuncu, 1 numaralı hanedeki pulunu önce 3, sonra 5 oynayarak 8 numaralı haneye getirebilir.

ÇİFT ATMA

İki zar da aynı geldiğinde buna çift atma denir (1-1, 3-3, 6-6 gibi). Çift atan oyuncu fazladan iki hareket daha yapar. Örnek : 4-2 atan oyuncu, bir pulunu 4, bir pulunu da 2 ilerletir. 3-3 Attığında ise dört pulunu 3 kare ilerletir.

PUL KIRMA

İlerlettiğiniz pulun geldiği yerde rakibin tek pulu var ise rakip pulu kaldırıp yerine kendi pulunuzu koyar ve rakip pulu kırmış olursunuz. Pulu kırılan rakip sıradaki zarında önce kırık pulunu oyuna sokmak zorundadır; kırık pullar oyuna girmeden başka pulunu hareket ettiremez.

 

KIRIK PULU OYUNA SOKMA

Kırılan pulu oyuna sokabilmek için rakibin toplama bölgesinde boş bir alan olmalı ve o alana pulunuzu koyabilecek bir zar atmalısınız. Örnek: Şekilde kırmızı oyuncunun bir pulu kırılmış durumda. Atacağı zar ile siyah oyuncunun toplama alanında (1-6 arasındaki haneler) boş olan 1 ya da 2 numaralı hanelerden birine pulunu koymak zorunda. Attığı iki zardan biri 1 ya da 2 gelirse pulunu zara denk gelen haneye koyup diğer zar ile istediği pulu oynar. 1 Ya da 2 atamadığı taktirde (örn: 5-3) pulunu koyamadığı için başka hamle yapamaz ve sıra yeniden siyah oyuncuya geçer.

Kırık pulu olan oyuncunun uygun zar atamadığı için pulunu oyuna sokamadığı duruma “Gele Atma” denir.

 

KAPI ALMA

Oyuncu iki pulunu üst üste getirdiğinde kapı almış olur ve rakip o pulları kıramaz.

 

ALTI KAPIYA ALMA

Bir oyuncu yan yana 6 hanede kapı aldığında, rakibin geride kalan pulları hangi zarı atarsa atsın o alanı geçemeyeceğinden altı kapıya alınmış olur.

PULLARI TOPLAMA

Pulları toplamaya başlamak için tüm pullarınızı toplama bölgesine sokmuş olmanız gerekir. Örnek : Şekilde siyah oyuncu tüm pullarını toplama bölgesine sokmuş olduğu için artık pul toplamaya başlayabilir. Kırmızı oyuncunun pul toplamaya başlayabilmesi için önce dışarıdaki 5 adet pulunu toplama bölgesine sokması gerekir.

Atılan zarın bulunduğu hanede pul varsa toplanır. Şekildeki oyunda siyah 3-1 atmış, 1 numaralı haneden 1, 3 numaralı haneden 1 pul alır ve sıra kırmızıya geçer.

Eğer atılan zarlardan birinin bulunduğu hanede pul yok ise, herhangi bir pulunu zar kadar oynar. Şekilde siyah oyuncu 2 atmış olsaydı, 2 numaralı hanede pul olmadığı için istediği bir pulunu iki hane ilerletecekti.

Atılan zarın bulunduğu hanede pul yok, ama zar kadar ilerletebileceği bir pul da yok ise sıranın en başındaki pulunu toplar. Örnek : Şekilde siyah oyuncu 6-1 atmış. 6 Hanesinde pul yok, ama 6 ilerletebileceği bir pulu da yok. Bu sebeple sıranın en başındaki, yani 4 hanesindeki bir adet pulu toplar. Attığı diğer zar 1, ama 1 numaralı hanede de pulu yok. Bu durumda 2,3 ya da 4 numaralı hanelerden istediği bir pulunu 1 hane ilerletir.

OYUNU KAZANMA VE PUANLAMA

Tavla oyununda tüm pullarını önce tamamlayan oyuncu oyunu kazanır. Kazanan oyuncu son pulunu aldığı anda, rakip oyuncu da tüm pulları toplama bölgesine sokmuş ise kazanan oyuncu 1 puan alır. Rakip oyuncunun henüz toplama bölgesine getiremediği pulu kalmışsa bu kazanç şekline “Mars” denir ve mars eden oyuncu 2 puan alır.

Bir oyun partisinin kaç puanda biteceğine oyun başlarken beraber karar verilir. Oyundaki şans faktörü düşünülerek en az birkaç el oynanarak kazananın belirlenmesi daha uygundur