55 : ) MURANO CAM NEDİR...? / 02-03-2013

                                            

 MURANO

   AŞK' IN  

CAM 'LA

  BULUŞMASI

  

MURANO ADASI 
 

                  Venedik'teki Murano Adası dünyada cam tezyinatıyla nam salmış yerlerden biri. 1291'de Murano adası sadece cam atölyelerine tahsis edilmiş, cam ustaları loncası kurularak, üyelerin isimleri tek tek kaydedilmiş. Artık Venedik, dünyanın cam merkezi olmuş.
                  Rivayete göre, o kadar özel kadehler yapılmaya başlanmış ki, içine tek damla zehir atıldığında hemen parçalanıveriyorlarmış. Tabii bu, özellikle düklerin, padişahların, kralların pek ilgisini çekmiş.
                  Bir de özel hançerler yaparmış Murano'da yaşayan Venedikli ustalar. Metal kılıf içindeki bu cam hançerler, bir kere saplandı mıydı bedene kurtuluş olmazmış.
                  Çünkü jilet keskinliğindeki cam, incecik olduğundan içerde parçalara bölünür, asla çıkartılamadığından yaşatmazmış düşmanı. Murano tüm Avrupa'ya cam ihraç ederken, bir de aynaları katmış listeye.
                  Ancak, cam ustalarını elinden kaçırmaktan korkan Büyük Konsül, ustaların adadan ayrılmasını kesin olarak yasaklayıp, ölüm cezası bile koymuş.
                  Buna rağmen bazılarının kaçmasına engel olunamadığı, Bohemia camlarının ünlenmesiyle ortaya çıkmış. Eskiden adadan ayrılmak isteyen cam ustalarının sonu idamla bitiyormuş....
                  Bir anlamda cam ustalarını adada hapseden Murano hükümeti, meslek sırlarının dışarı çıkmasını engellemek için keskin bir bıçağın üstüne koyulan cam parçası omuzdaki etten sokularak içeride kırılıyormuş..... 
 
 
SENİ  
SEVİYORUM ' UN
CAMDA
İTALYANCASI
 
 
 
 
 
 
 
  Murano_0
 
 

Venedik, İtalya

 
 

Dünya medeniyetinin ve ticaretinin en önemli merkezlerinden biri.

 
 

Sular içinde yüzen kent.

 
 
 

1100 yıl boyunca bağımsız bir imparatorluk ve sonrasında tüm dünyaya örnek bir cumhuriyet olabilmiş bir uygarlık merkezi.

 
 

Rönenans’ın en hareketli merkezlerinden biri olmasına karşın tamamen “Batılı” demenin çok güç olduğu; dört bir tarafından Bizans ve Doğu kültürü fışkıran bir kültür kaynağı.

 

Venedik’i tanımlayabilmenin onlarca, yüzlerce çarpıcı yolu var ve bunlardan her biri diğerini kapsayamadığı bir yönünü vurguluyor kentin. Ancak, Venedik’in güzelliklerini ve kendine özgü oluşunu en güzel kelimelerle anlatma yarışına ben katılmayacağım. Fotoğrafların bu amaca hakkıyla ve hatta fazlasıyla hizmet ettiğini düşünüyorum.

 

Bu sebeple, Venedik’i değil, hemen kuzeyindeki daha da küçük bir ada olan Murano’yu, apayrı ama oldukça ilgi uyandıran bir yönüyle anlatmak istiyorum.

 
 

Murano 5000 nüfusa sahip küçük bir adacık ve dünyanın en önemli cam üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. Dünyanın ilk gözlük camları ve aynaları bu adada üretilmiş. Bununla birlikte, cam üfleme, vitray gibi cam temelli güzel sanat dalları konusunda da çok meşhur. Venedik’teki bir çok hediyelik eşya dükkanının vitrinlerinde “Original Murano Glass” yazması boşuna değil anlayacağınız.

  Murano_1
 
 

Murano, İtalya

 
 

Peki ne oldu da küçücük bir ada, uygarlığın en önemli keşiflerinden biri olan cam konusunda böylesine ön plana çıkabildi? Endüstri mühendisliği perspektifinden baktığımda yanıtı aslında gün gibi ortada: Kümelenme (diğer deyişlerle: endüstriyel ağyapı ya da inovasyon sistemleri).

 

Endüstriyel ağyapı ve kümelenmeler ile (Industrial Networks and Clusters) 2009 baharında ODTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümünün değerli hocalarından Prof. Metin Durgut hocamdan aldığım ders ile tanışmıştım. Sosyal sistemler paradigmasını kendimize ilke edinmiş endüstri mühendisi adayları olarak; (sırasıyla) firma kârlılığının, sektör gelişiminin ve toplum kalkınmasının arkasında; “güven” temeline oturan “karşılıklı ilişki”ler bulunduğunu öğrenmekle kalmamış, içselleştirmiştik de. Üstelik, Türkiye (ve bu yazıya konu olan İtalya) gibi akdeniz kültürünün parçası olan ülkelerde “güven temelli karşılıklı ilişkiler”in; kapitalizmin yaratıcıları olan anglo-sakson kültürlerine kıyasla ne denli önemli olduğunu da görmek pek zor değildi. Çünkü bahsi geçen ilişkiler ekonomi ve iş dünyası için olduğu kadar sosyal hayat için de çok önemliydi.

 

Bir sene sonrasında Avrupa’da yüksek lisans eğitimine başladığımda ise; devam ettiğim dersler, okuduğum makaleler ve dinlediğim profesyonel ve akademisyenler bu fikirlerin kafamda daha net oturmasını sağladı.Son olarak da gidip yerinde gördüğüm Murano örneği, zihnimdeki teorik bilgilerin emprik olarak da onaylanmasını sağladı ve bu yazı ortaya çıktı.

  Murano_10
 
 

19.YY ÖNCESİ DURUM:

 
 

Venedik ve çevresinde cam üretiminin 10.yy’a uzanan bir tarihi var. Murano ise, 13.yy sonundan 19.yy’a dek bu işin dünyadaki merkezi olarak kabul edilmiş. Sürekli örneği verilip duran Silikon Vadisi kümelenmesinin yarım yüzyılı bile bulmayan tarihi düşünüldüğünde, cam üretimi alanında 600 yıl boyunca süren Murano Cam Kümelenmesi (MCK) ve yarattığı monopoli (Wikipedia: Murano’s glassmakers held a monopoly on quality glassmaking for centuries), kümelenme alanında onlarca vaka çalışmasına konu olabilecek bir hazineyi barındıyor bence.

 
 

Ben de kendi kısıtlı bilgilerim ışığında bir yazı hazırlayarak, önce Murano cam üreticilerinin nasıl altın çağlarına ulaştıklarını, ardından ise bir düşüş yaşayarak nasıl bugünkü noktada konumlandıklarını anlamaya ve de sizlere anlatamaya karar verdim. Bunu nacizane bir mini-case olarak da düşünebilirsiniz.

 

Murano’nun bahsi geçen gücüne erişmesinde en büyük etkenlerden biri 1292 yılında Venedikli yöneticiler tarafından alınan düzenleyici bir karar. Cam üretimi yüksek ısı gerektiren bir işlem olduğu için yangına sebebiyet verme ihtimali de bir hayli yüksek. Venedik’te o dönem yer alan yapıların ahşap içeriği fazla olduğu için, Venedik yönetimi tüm cam üreticilerinin Murano adasına taşınmasını zorunlu kılıyor. Böylelikle, otoritenin yaptırımıyla da olsa, Murano Cam Kümelenmesi (MCK)’nin oluşumu sağlanıyor. Düzenleyici /politik otorite yapay bir hamle ile kümelenmeye sebep oluyor. Düzenleme öncesinde Venedik’te konuşlanan üreticilere maddi destek (teşvik) de sağlanarak Murano’ya taşınmaları kolaylaştırılıyor.

 

Peki neden Venedik etrafında bir çok küçük adacık varken Murano? Bu noktayı da Murano’nun kültürel altyapısı ile açıklamak mümkün. Venedik ve etrafının en eski kilisesi olan “Santi Maria e Donato” (7.yy’da inşa edilmiş) mozaikleriyle ünlü bir kathedral. Özellikle kathedralin mozaik zemini (12.yy’da tamamlandığını düşünülüyor), aşağıdaki resimde de görüleceği üzere oldukça etkileyici. Mozaik yapımında kullanılan seramik taşlar ile cam üretimi arasındaki süreç benzerliğinin boyutu hakkında detaylı bilgi sahibi değilim ama mozaik geleneğinin 13.yy’da oluşmaya başlayan MCK için bir know-how birikimi yarattığını ve bunun da cam üretiminde inovasyonları hızlandırdığını tahmin ediyorum.

  Murano_2  
    Murano_3
 
 

Santi Maria e Donato Kathedrali, Murano

 
 

Murano’nun bahsi geçen gücüne erişmesinde en büyük etkenlerden biri 1292 yılında Venedikli yöneticiler tarafından alınan düzenleyici bir karar. Cam üretimi yüksek ısı gerektiren bir işlem olduğu için yangına sebebiyet verme ihtimali de bir hayli yüksek. Venedik’te o dönem yer alan yapıların ahşap içeriği fazla olduğu için, Venedik yönetimi tüm cam üreticilerinin Murano adasına taşınmasını zorunlu kılıyor. Böylelikle, otoritenin yaptırımıyla da olsa, Murano Cam Kümelenmesi (MCK)’nin oluşumu sağlanıyor. Düzenleyici /politik otorite yapay bir hamle ile kümelenmeye sebep oluyor. Düzenleme öncesinde Venedik’te konuşlanan üreticilere maddi destek (teşvik) de sağlanarak Murano’ya taşınmaları kolaylaştırılıyor.

 

Bir diğer nokta ise lokasyon. Murano’nun konumu dünya ticaret trafiğinin en önemli noktalarından biri olan Venedik’in 1.5 km kuzeyinde bulunuyor. Bu da çok güçlü bir satış kanalına direkt ve güçlü bir bağlantı sağlıyor. Düzenli, çeşitli ve yüksek hacimli talep yapısı, üreticiye hem yatırım ve inovasyon için özgüven, hem de ölçek ve kapsam ekonomisi fırsatları sağlıyor. Optik camların ve aynaların dünyada ilk defa Murano’da üretildiği belirtiliyor. Bu inovasyonların tetikçisinin de talep yapısı olduğunu söylememek için bir sebep yok. Zira sular üzerinde kurulu bir kent olan Venedik’te denizcilik ve

 
  Murano_4
 

dolayısıyla da navigasyon araçları (dürbün) kullanımı oldukça önemli bir yer tutuyor. Benzer şekilde, bilim için de bir iddiada bulunmak mümkün. Büyük bilim adamı Galileo’nun, en yeni teleskoplarını Venedik’in Campanile di San Marco kulesinde Dük’ün beğenisine sunduğunu unutmamak gerek. Yine Murano’da üretilen aynalar bir çok devlet sarayı ile diplomat ve aristokrat villasını süsleyen en önemli aksesuarlardan oluyor ve bunların ticareti de beklenildiği üzere Venedik’te yapılmakta.

 
  Murano_12
 

Murano’nun bir ada olması ve muhtemelen adaya giriş çıkışların doğal bir kontrol mekanizması altında olması, adada oluşan pozitif dışsal etkilerin ada içinde hızlı yayılmasını sağlarken, know-how’ın ada dışına sızmasına engel oluyor.

Cam üretimi için gereken mineraller açısından zengin kum (hammadde) ve yüksek ısılara ulaşmak için gereken yakıtların (enerji kaynakları) adaya tedarik edilebilmesi için cam üreticilerinin ortak hareket ettikleri konusunda net bir bilgim olmasa da, bu yönde bir ortak kaynak kullanımı/sahipliği de MCK’nin başarıyı yakalamasında etkili oluyor olmalı.

 

Son olarak ise, üretim süreçlerinin bilimsel altyapısı ve verimli (efficient) yürütülmesini sağlayan teknolojinin Murano’ya transferinin Avrupa’nın diğer bölgelerine kıyasla daha kolay olduğunu söylemek mümkün. Avrupa’nın diğer ülke ve şehir-devletlerinde Ortaçağ karanlığı hakimken, ticaret vasıtasıyla dünyanın geri kalanına açık bir yapıya sahip Venedik’in, özellikle İslam dünyasının bilimsel birikiminden de faydalanarak teknoloji transferi yaptığını söylemek yanlış olmaz.

 

BUGÜNKÜ DURUM:

 

19.yy’dan itibaren cam ve ayna üretimi konusunda bilginin (know-how) diğer şehir ve ülkelere de sızması ile Murano’nun cam üretimindeki rekabet avantajı azalmaya, 16.yy’da 30.000’lere dayanan nüfus da hızla düşmeye başlıyor. Peki neden?

 
 

İlk akla gelen sebep, Venedik’in ve adanın belirtilen dönemlerde sırasıyla Napoleon ve Avusturyalıların boyundurluğuna girmesi ve Murano’da geliştirilen yetkinlik ve teknolojilerin diğer ülkelere sızması. Kısacası, 13 ila 19.yy arasında coğrafî avantajını da kullanarak bilgi ve yetkinlerini içeride paylaşıp dışarıya sızmasını engelleyen Muranolu cam üreticileri, egemenlikleriyle birlikte cam üretimindeki rekabet avantajlarını da yitirmek durumunda kalıyorlar.

 
 

Bir diğer sebep ise, dönemin şartlarında fikri mülkiyet haklarının varlığından söz edilemeyecek oluşu. Avrupa ve dünyada geçerli böyle bir sistem olsa, yüzyıllarca sürdürülen bir monopoli kısa sürede toz olup uçmazdı diye düşünüyorum.

 
  Murano_11
 

Tabi cam ürünlerinin bir çoğunun ‘commodity’ halini almasının da etkisi büyük. Optik camlar ve aynalar ilk dönemlerinde zengin kentlerin zengin kimselerince kullanılıyorken, yıllar içinde her hanenin hatta kişinin

 

sahip olabileceği ürünler haline gelmiş. Bu durum da aslında, Product Life Cycle Theory’nin de öngördüğü biçimde, üretimin dünyanın daha az gelişmiş ve faktör maliyetlerinin daha düşük olduğu alanlara kaymasıyla paralellik gösteriyor. Zira yandaki resimde de görebileceğiniz üzere, bugün Murano’nun kendi sokaklarında dahi Çin malı cam ürünlerin satıldığı ‘Ne Alırsan 1 Euro’cular türemiş durumda.

 
 

MEVCUT KONUMLANMA:

 
  Murano_5
 
 

Bugün, biraz da Venedik’e akan milyonlarca turistin sayesinde, Muranolu üreticiler cam üfleme ve vitray sanatlarıyla hazırlanan pahalı (20 cm boyundaki orijinal aksesuarlar €300 civarı) ev aksesuarlarına odaklanmış durumda. Yani Murano camları, müşteriler tarafından sanat eserleri olarak algılanmayı ve premium bir konumlanmayı hedefleyerek pazarlanıyor. Adayı gezdiğinizde de, bu farklılaşma stratejisinin sadece birkaç (oligo) üreticiyi güçlü kıldığnı, diğer ustaların ve üreticilerin zamanla hediyelik eşya satıcılarına dönüştüğünü gözlemleyebiliyorsunuz.

 
  Murano_6
 

Örneğin bazı mağaza ya da sergi salonlarına giriş ücretli ve içeride fotoğraf çekmek kesinlikle yasak. Bu tip firmalar, çoğunluğu ABD’li olan zengin müşterilerini Venedik şehir merkezinden teknelerle alıp adaya getirip konuk ediyor, sonra da ciddi satışlar yapıp otellerine kadar geri götürüyorlar. Yine benzer bir örnek, bazı mağazalarda kasa/ödeme noktası olmayışı; bunun yerine şık cam masa ve deri sandalyeli pazarlık masaları bulunmakta. Maalesef fotoğraf çekmek yasak olduğu için bu kareleri paylaşamıyorum.

 

19.yy’dan itibaren gerçekleşen düşüşte fikri mülkiyet haklarının olmayışının etkili olabileceğini belirtmiştim. Şu an için, direkt olarak böyle bir koruma mekanizması olmasa da ‘Authorized Shop’ kavramı ile sahtecilik ve copy-cat riski engellenmeye çalışılmakta. Yine de tam olarak bir patent/marka tescili olduğunu sanmıyorum. Bunun sebebi de şehir ve bölgelere özgü ürünlerin tescilinin mevzuatlar tarafından yasaklanmış olduğu. Kısacası kimse gidip ‘Murano Camları’ markasını tescil ettiremiyor. (Mevzuatın Türkiye’de böyle olduğunu biliyorum ama İtalya için bir araştırma yapmadım. Uluslararası geçerliliği olan bir düzenleme olduğunu varsayıyorum.)

  Murano_7
 
 

Murano’da Küçük bir Cam Mağazası

 
 
  Murano_8  
 

Yetkilendirme Kartı – Bir Mağazanın Vitrini

 
 

SONUÇ:

 
 

1000 senelik bir gelenek olan Murano’da cam üretimini, bir kümelenme olarak ele almaya çalıştım. Kısıtlı seviyede olan bilgi ve tecrübem, çok daha kapsamlı bir çalışma yapmam konusunda muhakkak engel teşkil etmiştir. Bu konuyla ilgili yorumu sizlere bırakıyorum. Aslında İtalya; dericilik, şarapçılık ve mobilya tasarım konusunda da kümelenmeler ile başarı yakalamış bir ülke. Metin Durgut hocamız da Türkiye’nin İtalya’ya benzer bir kalkınma modeli yaratabileceği konusunda mesajlar vermişti geçen yılki dersinde. Tabi bunda hayli benzer olan kültürün ve aile-şirketi-yoğun ekonominin de etkisi büyük.

 
  Murano_13
 

Bu yazıyı hazırlarken aklıma sürekli Porter’ın Rekabet Avantajı Elması geldi. Bu çerçevede bir analiz yapabilir miyim diye de düşündüm ama kapsamlı bir araştırma gerçekleştirmeden, özellikle firma stratejileri ve destekleyici sektörler konusunda yorum yapmanın yersiz ve zor olacağına karar verdim.

 
  Murano_9
 

Porter’s Diamond

 

 
 
SANAT  VE   SEVGİ  BÖYLE  BİR  ŞEY
 
murano glass 2 
 
 
 
murano glass 1 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
murano glass pendants 1  
 
  
 
 
  
ANTİKA MURANO CAM İÇİ BALIKLI KAĞIT AĞIRLIĞI. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
File:Murano paper weights.JPG 
 
 
 
 

 

 

 

MURANO CAM. Venedik Sanatı. İtalya-Pisa'dan aldığım harikulade bir cam. Adeta üzerindeki renkler dansediyor. Murano Cam Sanatının kendini gösterdiği, dekorasyon camı. Boyutları (15x11) cm.

 

Cam; çoğunlukla saydam ve yarı saydam halde kullanılan, genellikle sert, kırılgan inorganik katı malzemedir.
Cam katı madde olarak nitelendirilir. Ama aslında akışkan bir maddedir. Fakat akışkanlık süresi çok uzun olduğundan, bu akışı insan gözlemleyemez. Çünkü yaşam süresi yetmez.
 
En eski cam eşyalar, Afrika'da bulunmuş I.S. 1500'lü yıllardaki boncuklardır.
Murano Cam; olağanüstü güzelliği, şaşırtıcı incelikleri ile bilinen zamanların en güzel
camlarından biridir. Ortaçağdan beri, hatta daha da antik tarihlerden beri yapılıyor.
Murano Cam; günlük yaşamda bir heykelcik, takı, çiçek vazosu, kül tablası şeklinde. Ama sanatsal değeri ve beceriyle her parçanın oluşturulması yadsınamaz. Yapımı ayrıntılı ve çoğunlukla zor, uzun bir süreçtir.
Eski zamanlarda Murano'da bu sanat izole edildi. Bir kişi Murano'yu terk etmeye çalıştı. Ama esnaf onu ölümle tehdit etti. Çünkü amaçları cam sırlarını korumak içindi. Fakat bugün Murano'da turistler, camın yapma sürecini izlemekte ve büyüleyici işçiliğini takdir etmekteler.

 

Murano, Venedik-İtalya'da 7. y.y. da ticari bir limandı. 10. y.y. da bilinen bir şehir haline geldi. Murano cam ilk olarak 8.y.y. da yapıldı. 9. y.y. da Asya ve Müslüman kökenli etnik insanlardan etkilendi. Eski cam fabrikası Antica Vetreria Fratelli Toso, 1854'de kuruldu. Günümüzde ünlü markalar; Venini, Toso, Pauly, Seguso'dur.

 

Bugün sanat ve mücevher severler için Murano, turistik bir yerdir.

 

 

 


Harika Murano cam kuğu. Şeffaflığı oldukça dikkat çekici. Arkadaşım Bayan Cebel'in bana armağanı. Ona İtalya Murano'dan getirdiği bu güzel kuğu için çok teşekkür ediyorum.

 

Murano Camın oldukça karmaşık yapma süreci vardır. Alev Sanatı Tekniği kullanılarak yapılır. Cam; yüksek sıcaklıklarda, sıvı hale getirilerek, silisten imal edilir. Daha sonra katı hale geçer.
 
 

MURRİNE CAM SANATI. İtalya Pisa'dan aldığım kol saati.
 
Murrine Cam Sanatı 4000 yıl önce ortaya çıktı. 1500'lerde yeniden Venedik-Murano'da canlandırıldı.
 
Murrine Camın renkli desenleri, çapraz kesilmiş bölümleri, uzun çubukları vardır. Murrine sonsuz tasarım yapılabilir. Artistler; Murrine cam tasarımlarıyla, basit dairesel veya kare desenli karmaşık detaylarıyla insanların portrelerini bile yapabilirler.
 

 

Paris'ten aldığım Kristal Cam Eyfel Kulesi Heykeli. Boyu 18 cm.


 
Alttan ışıklandırılınca Kule rengarenk olup, gerçekmiş gibi bir görüntü veriyor.
Kristal Cam; potasyum, kireç ve silisin yüksek ısıda ergitilerek hamur durumuna getirilip, sonra da biçimlendirilmesi ile elde edilen camdır.

Kristal Cam (Kurşun Cam), soda kalsik camında kirecin yerini PbO aldığında elde edilir. Yapısında %80 oranında, bazen daha fazla kurşun oksit bulunur. Kurşun oksit cama kolay işlenebilme, ışığı yansıtma ve yayma özelliği kazandırır.

 

Gerçek Kristal ya da Billur ise kimyadaki katı haldeki bir elementin, molekül atom veya iyon yığınlarının kesin olarak geometrik yapı göstermesidir. Billur maddeler metaller, mücevher taşları ve tuzlardan oluşan toz taneciklerine kadar dağılım gösterirler.



 

İran Cam Sanatı. Sayın Annem A.Aslan'ın bana armağanı. Oldukça ince, Üfleme Cam Sanatıyla yapılmış bir eser. Kapağı ile birlikte boyu 40 cm.


 
İbrik şeklindeki camın üzerindeki renkler oldukça gözalıcı. Çok şeffaf bir üfleme cam.
Aslında bu tip eserlerin camlarını İran'lılar Afganistan'lılara yaptırıp kendileri işliyorlar. Afganistan'da kişi başına düşen milli gelirin 220 dolar ve ortalama insan ömrünün 44 yıl olduğunu düşünürsek, bu alışveriş iki taraf için de karlı bir iş oluyor.

 

Camı ilk kez I.Ö. dördüncü bin yıldan daha önce Finikeliler yaptı. Sonra Mısırlılar, İranlılar, Hintliler ve diğer milletler cam yapımına başladılar. Hicri 5-7 'nci yüzyıl İran'da cam işlemeciliğinin doruğa ulaştığı bir dönemdir. İran El Yapımı Cam Ürünleri, ihraç kalemleri arasına girmiş ve diğer ülkelerle rekabet halindedir.

 

İran Cam İşlemeciliğinde kullanılan ana maddeler; silistaşı, kireçtaşı, cam kırığı, sodyum karbonat, boraks, güherçile, nitratlar ve diğer alkali maddelerdir. Kullanılan renkler; kobalt, bakır, demir, manganez, krom gibi maddelerin oksitleriyle ve maden tuzları, kükürt, karbon gibi maddelerden elde edilir. Her cam atölyesinde birkaç eritme ocağı mevcuttur. Yine da cam ustaları çok renk elde etmek için, komşu atölyelerin ocaklarından da yararlanırlar.

 

''Üfleme Cam'' denilen el yapımı cam eşyaların üretimi için, önce cam kırığı olan ana maddeler ocaklarda eritilir. Bu süreç ocağın ısısına bağlı olarak 36-48 saat sürer. Cam tamamen eridikten sonra, cam ustası 100-120 cm. uzunluğunda bir boru olan üfleme borusuyla; kalıplar, pens, makas gibi basit araçlarla cama elleriyle şekil verir.

Üfleme Cam Sanatıyla el emeği muhteşem ürünlerin ortaya çıkması sabır, beceri ve uzun yıllar sonra elde edilen tecrübedir.


 

 


Benim süper şerbet bardaklarım. O kadar şeffaf, ince ve narinki elime almaya korkuyorum. Harika bardaklarım çok kaliteli bir camdan yapılmış. Çok çok ince. Pembe bardaklarım 12 cm. uzunluğunda.

 

Bu bardaklar; resimdeki anne ve babam, çocukluk arkadaşları Bay-Bayan Aslan'lar, 1955 yılında evlenmeğe karar verince, şerbet bardağı olarak alınmış. O zamanlar evlilik kararını ilan etmek için kutlama yapılır; akraba ve dostlarla hakiki ev yapımı, çok lezzetli şerbetler içilirmiş. Tabiki şerbet de bu özel bardaklarda içiliyormuş. O kadar ince bardaklarki, neredeyse bir kağıt inceliğinde olduğunu söyleyebilirim. Bu nedenlede 1 tanesini benim çok sevdiğim Sayın Babaannem F.Aslan kırmış ve 5 tane kalmış. Bu olaya o zaman (ve halen) annem çok üzülmüş.


 

 

Cam antik çağlardan beri inşaat ve süs eşyası olarak kullanılıyor. Ana maddesi silisyumdur(SİO2). Cam, ani soğutulmuş alkali ve toprak alkali metal oksitleriyle, diğer bazı metal oksitlerin çözülmesinden oluşan akışkan bir malzemedir. Amorf yapısını koruyarak katılaşır. Üretim sırasında hızlı soğuma nedeniyle, kristal yapı yerine amorf yapı oluşur. Bu yapı cama sağlamlık ve saydamlık verir. Adi camın bileşiminde 3 grup vardır. Oksitler, eriticiler ve stabilizatörler. Yani kum-soda-kireç. Özellikle kuvars kumu çok önemli yer işgal eder.